Sés: «Non quero pecar de arrogante, a utopía é algo necesario»

Alfredo López Penide
López Penide PONTEVEDRA / LA VOZ

PONTEVEDRA

SERGIO SUEIRO

A interprete presenta o seu disco «Nadando na incerteza» no marco do Salón do Libro de Pontevedra

14 mar 2026 . Actualizado a las 05:00 h.

No marco Salón do Libro, unha das citas imperdibles desta edición é o concerto que ofrecerá (20.00 horas) a cantante Sés presentando o seu novo traballo discográfico, Nadando na incerteza. «Fixemos, por así dicilo, unha primeira como rolda de presentacións que foi xaneiro e febreiro, case todas as fins de semana, deixamos pasar o entroido e agora facemos xa as últimas. As dúas últimas son Pontevedra e Compostela. E xa está. E xa non pode verse máis o espectáculo. Entón, por un lado, con moita ilusión e, por outro, con moita pena porque foi a xira que máis me gustou facer na miña vida, as cousas como son. Teño unha banda espectacular, unha cousa fora de serie, os músicos son impresionantes. Encarando con mogollón de ganas, pero, tamén con pena porque xa sei que son os últimos».

—O título do disco non podía ser más acaído coa situación mundial actual?

—Este disco, igual que Diante un eco, escribino sabendo o que vin, a min isto cólleme de todo menos de sorpresa. Isto era evidente para as persoas que intentan analizar as cousas cun mínimo de perspectiva histórica, isto era algo máis que evidente. Pasou o que tiña de pasar e agora, claro. Cando escribín Nadando na incerteza e lle puxen ese título, falaba deste incerteza precisamente, non falaba dunha incerteza individual. Obviamente, e sempre o digo, hai unha incerteza inherente á propia vida e a nivel individual, a compoñente azarosa está aí sempre, pero a incerteza da que fala este disco é esa incerteza colectiva.

—Tomando prestado o título dunha das cancións, segue a pensar que a utopía é posible?

—É que non é que o pense, é que creo que, e non quero pecar de arrogante, a utopía é algo necesario. Non é unha opinión, é un dato. Son unha muller de clase traballadora, de orixe humilde. Se non houbese antonte, hai 50 ou 60 anos, xente que crese que era posible a educación pública, que era posible que as mulleres votasen, que era posible que as mulleres puidésemos acceder a abrir unha conta corrente sen a sinatura do noso cónxuxe, que era posible que puideramos viaxar sen a vosa sinatura, que era posible que os fillos da xente humilde fosen a un hospital, entón eu non tería a vida que tiven, nin probablemente ti, a no ser que sexas multimillonario. Sempre digo que non nos deixemos convencer por esa idea de que a utopía non é posible, porque se ben, evidentemente, hai que analizar e hai que saber que os cambios levan consigo dificultades e levan consigo convulsión. É a obviedade de que as cousas se poden mudar con determinados cambios políticos, porque aquí mudaron hai nada. E desgraciadamente para mal tamén estamos vendo que mudan. É obvio que hai que seguir reclamando a utopía como algo que parte da perspectiva histórica e da actitude crítica, e dunha análise seria e profunda da realidade.

SERGIO SUEIRO

—Cre que é posible un análise crítica nunha sociedade con exceso de información que desemboca moitas veces en bulos?

—Creo que é posible, pero obviamente tamén é máis difícil. É posible, pero vai a levar consigo máis dificultade, aínda, da que levou sempre. É dicir, a análise crítica sempre depende, primeiro, da educación, hai que educarse, hai que ler, hai que aprender a ter un criterio propio, e iso custa esforzo, igual que custa alcanzar competencias en disciplinas físicas. Non vas a correr os 100 metros lisos en 8 segundos ou en 8,60 senón adestras. Un Usain Bolt non sae da nada, nin de poñerse a correr, aínda que vaia detrás dun xabarín. Poio, igualmente, as competencias intelectuais teñen que saír dun esforzo e dun sacrificio, que é dedicarlle tempo á lectura, á escoita, ao estudio e neste contexto é especialmente difícil que os individuos queiran dedicarlle tempo. Non vamos a tapar o sol cunha man, obviamente. Pero é posible? Claro que é posible, só que hai que ser conscientes da dificultade e intentar apostar, máis que nunca, polo único que nos pode salvar que é, sen dúbida ningunha, a educación. Creo que a historia probou que a punición non vale para nada, que o único que vale é a prevención e a prevención tradúcese en educación.

—Volvendo ao disco, na páxina web recolle que é «un exercicio de madureza creativa»?

—É certo que son relativamente xoven. Supoño que a xente xa sabe que teño 43 anos, aparento 48, e é o noveno disco. É un traballo no que asumín a maioría da parte técnica. Gravei o disco integramente eu no estudio que fixen na miña casa. Gravei todos os instrumentos, editei todos os instrumentos. É un disco no que asumín a parte maioritaria da faceta técnica. Mesturouno e masterizouno Pachi Baldomir, pero despois o resto do proceso, todo o que gravar absolutamente todos os instrumentos, non digo que os tocara eu, senón que eu son a que gravo á xente e grávome a min mesma, e editar absolutamente todo, e darlle o disco para mesturar ao técnico. Todo ese proceso asumiuno eu. Si que hai unha maior bagaxe, por dicilo así, no sentido de que non é o mesmo enfrontarte a un primeiro, a un segundo ou, incluso, a un quinto, que te esteas enfrontando a un disco non que ti asumes todo. A madurez? Bueno, tamén son madura. Teño 43 paus, se non son madura con 43 paus, apaga e vámonos. Serei máis sabia? Espero que si se a vida me permite vivir uns anos máis. Ata o anterior disco sentíame moi novata, era como que cando a xente me dicía, «xa levas oito discos», eu sentíame superparvulita, que estaba aí coa plastilina, co mandilón… E con este disco si que sentín que xa quitei o mandilón, xa non digo ir á universidade, pero si ir ao cole dos grandes a aprender a escribir. Ese salto de nivel, non cara a excelencia, senón que xa non estou coa plastilina.

—Neste proceso creativo percibín, e ao mellor confúndome, que o peso da súa voz cobrou cada vez maior intensidade a medida que foron evolucionando os discos?

—Correctamente. Moi ben percibido. Primeiro, por unha cuestión puramente técnica. Cantar en directo non ten nada que ver con gravar. Iso é como a diferenza entre facer teatro e facer cine. O que esixe a interpretación no estudio é diferente do que esixe en directo. Por un lado, hai un adestramento, obviamente, disco a disco, de como teño que cantar para soar mais ou menos como eu quero soar. Eu escoito os meus primeiros discos e sono, para min, amaneradísima. En algún parezo tonta perdida. De feito, teño un curmá moi simpático que sempre me di: «joder, a min estes discos non me gustan unha puta merda, pero estes directos molan un montón», e eu dígolle: «Guai, porque se me dixeras o contrario caería en depresión». Pero si creo que neste disco se conseguiu un pouco máis cantar dun xeito máis achegado a como eu podo interpretar dun modo natural en directo e, por outra banda, gravar eu no meu estudio, soa, cando quero, non é o mesmo que dicir «tal día gravamos cinco temas». E un detrás de outro. E ao mellor un é berrar un rock and roll e o seguinte é un rollo ultraíntimo. Iso esixe, primeiro, a nivel físico, a voz está pasando por estados moi diferentes. É un privilexio poder dicir hoxe vou gravar esta, mañá vou gravar aquela, e non vou gravar cinco temas nun día, vou gravar un tema cada día. Iso inflúe moito no resultado. Estás soa de verdade. De feito, algún tema deste disco graveino, voulle facer publicidade a Hijos de Rivera, cunha Estrella Galicia na man. Isto é unha situación privilexiada.

SERGIO SUEIRO

—O certo é que escoitando o disco esta, por chamarlle dalgunha maneira, austeridade instrumental recordoume, salvando as distancias, a «Nebraska», de Bruce Springsteen?

—Comparto outra cousa con Bruce Springsteen e é que os meus concertos duran tamén tres horas. Creo que é un tío ao que lle que gusta moito a música, pero ao que tamén lle gusta moito a verdade, a crueza, e tamén se centra moito no que di. É un músico espectacular, cousa que eu non son. Creo que pódeche recordar a moitos outros discos, salvando as inmensas distancias, como, por exemplo, Al final de este viaje, de Silvio, que é solo guitarra e voz. Tes que pensar que eu nun 95 % do meu tempo son consumidora, non son facedora. Estou escoitando música. Non estou actuando 24 horas ao día, nin moitísimo menos. Encántame escoitar música e encántame escoitar música nova. Claro que me gusta escoitar o meu Olimpo, pero tamén a música nova que sae e, sobre todo, a música da xente nova, gústame moito, porque eu sempre digo, ser vella é inevitable, pero ser carca, non, é evitable. Hai que escoitar á xente nova, intentar entender os seus códigos, aínda que nos queden moi lonxe. Sempre digo que me axuda moito ter unha irmá á que lle levo dezasete anos, que está noutra xeración e me gusta conversar con ela dos seus gustos. Esta tempada, como escoitante, digamos, estivo moi marcada por un certo empalagamento a nivel de sobreprodución. Escoitando estes últimos tempos sentín moito ese rollo de «aquí apagas o maquinillo e non hai canción». E dígoo con respecto total e admiración cara as novas xeracións, pero estaba empalagada. E creo que iso influíu moito en que necesitase facer algo centrado niso e non buscar sonoridades, senón confiar na canción como elemento nuclear básico, confiar nesas cancións que funcionan mal tocadas e mal cantadas, que colles unha guitarra á que lle falta unha corda e te pos a cantar cos colegas nunha sobremesa e funcionan. Agora mesmo que xa estou preparando o seguinte, precisamente por vir deste, apetéceme un pouco buscar sonoridades, pero neste disco non, neste disco apetecíame o contrario.

—E despois destes concertos de Pontevedra e Compostela que vira? Novo disco?

—A xira de verán, obviamente, e facer un disco, porque a min o que me gusta é facer discos, sempre o digo. Tocar está guai, está chulo e gústame, pero o que me gusta é facer cancións, é o que máis me divirte. Cando acabo un disco, xa estou pensando en facer o seguinte. Este xa será o décimo e ao mellor anímome a facer algo diferente. Non sei. Estiven pensando en facer algo especial para este disco e ao mellor si que me atrevo a saír un pouco da miña zona de confort. Hai que dicir a verdade, son moi mala para saír da miña zona de confort. A miña zona de confort e estar eu soa no meu estudio. Agora o que ven é centrarme no verán e meterme no estudio a gravar.