La cita a ciegas de dos diputados de Pontevedra en las antípodas políticas y que se llevan 35 años

María Hermida
María Hermida PONTEVEDRA / LA VOZ

PONTEVEDRA

Ramón Leiro

Jorge Cubela, del PP, usaba pañales cuando César Mosquera, del BNG, entró en la Diputación. Ahora comparten escaño. ¿Les separa más su diferencia de edad o sus ideas políticas?

03 jul 2023 . Actualizado a las 18:58 h.

Quienes conocen de cerca a César Mosquera (Valga, 1954), vicepresidente en funciones de la Diputación, futuro diputado en la oposición, peso pesado del BNG y exponente de una de las últimas generaciones que se llevaron porrazos de los grises en los años universitarios, y a Jorge Cubela (Cotobade, 1989), estudiante de Derecho, en Compostela y en aquella época en la que los chavales gallegos conocían Europa gracias a los Erasmus, en su momento el alcalde más joven de España y ahora coleccionista de mayorías absolutas para el PP, seguramente esté de acuerdo en que sentarlos a debatir sin tener ni idea de qué van a hablar es, como mínimo, un buen experimento. Se llevan 35 años. Cuando Mosquera prometió su cargo como diputado por primera vez, Cubela iba en pañales. Por ahí empezamos. ¿Les separan más las ideas o la edad? «As ideas, sen lugar a dúbidas», señalan. «Teño moitos amigos maiores, lévome moi ben coa xente maior», dice Cubela. «As ideas non van coa idade. Hai moitos revolucionarios maiores, estou pensando agora en José Mújica, por exemplo», añade Mosquera. Vamos a hacer la prueba del algodón de esas diferencias. 

Jorge Cubela y César Mosquera despidiéndose, ante el pazo de la Diputación, tras el encuentro que les propuso La Voz, en el que ninguno pidió saber de antemano de qué hablarían.
Jorge Cubela y César Mosquera despidiéndose, ante el pazo de la Diputación, tras el encuentro que les propuso La Voz, en el que ninguno pidió saber de antemano de qué hablarían. Ramón Leiro

Tras tomar asiento y pedir el uno (Cubela) una Coca-Cola y el otro (Mosquera) un agua con gas, comienza la cita a ciegas en una terraza cualquiera de un bar de Pontevedra en la que la mesa, elegida por Jorge Cubela, cojea por la parte donde está sentado César Mosquera, lo que da para alguna chanza inicial. «Pola parte do BNG coxea isto», se escucha entre risas. Viajamos al pasado para entender el presente.

Los dos fueron niños de aldea, pero Mosquera se parece más al Balbino de Neira Vilas y Cubela a los rapaces de hoy en día de la Galicia rural. César, que lleva su nombre por un abuelo emigrado al que nunca conoció, recuerda ir a la leira tras el colegio, incluso faltar a clase «porque había que ir ao millo». Habla de andar descalzo en verano y en el invierno con zuecos. Y Jorge tiene en la memoria cómo él y sus tres hermanos ayudaban a su madre en la tienda o iban a recoger terneros por las casas con su padre, que es carnicero. Pero reconoce que la mayoría de sus tardes eran jugando: «En San Xurxo de Sacos ou en Carballedo, o que faciamos era xogar ao fútbol. Eramos tan felices na aldea...». 

Colegio de curas versus instituto

A Mosquera, con diez años, lo mandaron al Sagrado Corazón, a Pontevedra y a un colegio religioso —«porque era o que daquela saía máis barato», explica—, para que pudiese seguir estudiando. Jorge, algo más tarde, viajó a diario de Cotobade a Pontevedra para hacer el bachillerato en uno de los institutos públicos de A Xunqueira. Los dos reconocen que en ambos prendió muy pronto el interés por la política. «A min a parte da Igrexa que tiña fins sociais, que buscaba axudar, chamoume a atención. E ademais, quizais non tanto cando viñen a Pontevedra, senón xa na facultade, en Santiago, sentín e sufrín moito o choque que era daquela ser un rapaz de aldea nun sitio no que te miraban con certa... en fin, por riba. Iso influíume seguro nas miñas ideas nacionalistas e de esquerdas. E así funme achegando ao PSG, ao Partido Socialista de Galicia», señala César. «Eu creo que a min me influíron moito os profesores do instituto. Comecei a ler moito de política con once anos xa, alucinei coa figura de Suárez e aos 16 anos fun eu mesmo á sede do PP a afiliarme. Tiven moi claro dende novo que, dende logo, non era de esquerdas», explica Jorge.

A César, como él mismo dice, le tocó «picar moita pedra» antes de entrar, en 1991, como concejal del gobierno en Pontevedra. A Cubela le pasó todo lo contrario: fue directo al sillón del alcalde y se convirtió en el regidor más joven de España. Mosquera aprovecha el dato para meter baza, afina la lengua y lanza una pulla en relación con quienes triunfan jóvenes en el PP: «Home, con esa maquinaria calquera fai avións». Cubela replica: «Tívenlle que gañar a un alcalde socialista consolidado». «Estaba desconsolidándose», replica el otro. Y hay que cortarlos para salir del bucle. A estas alturas queda claro que en pocas cosas están de acuerdo. Pero, ojo. Coinciden en el tono cordial. Nadie levanta la voz. Por descontado, nadie insulta.

Saltamos en el tiempo. Viajamos a los últimos cuatro años. César fue vicepresidente de la Diputación. Y Jorge el portavoz del PP. ¿Cómo se vieron? Cubela dice que contesta él primero: «Dende a discrepancia que podo ter coa súa ideoloxía, creo que César foi un vicepresidente dialogante e recoñezo o seu labor nestes anos. Sorpréndeme, iso si, que alguén que estivo no seu posto faga un ataque tan vehemente contra as deputacións. É algo que me custa entender». Mosquera no se resiste a contestarle: «Vamos ver, Jorge, por moito que unha cousa estea mal, terémola que seguir xestionando ben ata que a cambiemos», le dice. Luego valora cómo vio a Cubela: «Creo que o fixo moi dignamente. Non tiña experiencia na oposición e estaba nunha posición extremadamente difícil polos ditames do partido. E, aínda así, saíu dignamente do paso». Cubela, por supuesto, también quiere réplica: «A min o partido nunca me impuxo nada», señala.

Vamos al futuro. Las tornas cambiaron. César pasa ahora a la oposición y Cubela al gobierno. El viejo diputado se ríe: «Venvos o difícil, e xa vos digo eu que cos vosos alcaldes teredes choio», le espeta. Cubela pregunta con retranca: «¿E logo foiche difícil a ti tratar cos alcaldes do BNG?». La respuesta fulmina: «Pois si. Aos alcaldes pásavos que se vós levades cinco mil e o do lado 4.800 todo vai ben. Pero se vós levades 10.000 e o do lado 10.001 entón hai pelexa. Eu por aí non paso. A min nesas historias non me atopan, eu deixei claro dende o primeiro día que a ecuanimidade ía ser total, que senón que non contaran comigo. Nesas historias eu non ando».

El debate está al rojo. Pero César tiene que ir a cocinar y Cubela llega tarde a una comida. La periodista dice ¡chin pum! y ambos reaccionan. Jorge hunde rápido la cabeza en el móvil y teclea mientras le dice a Mosquera que le invite, que no tiene dinero en efectivo y que solo lleva la tarjeta. César se ríe, asiente y enciende un pitillo rubio con toda la calma del mundo. Quizás todos somos un poco hijos de un tiempo. Más allá de las ideas.  

Un cuestionario en curto aos dous deputados 

¿Primeiro emprego?

1 (Jorge Cubela) Todo o mundo o sabe: alcalde de Cotobade cando era un estudante.

2 (César Mosquera ) Nunha ferraxería aos doce anos e despois de profesor particular.

 ¿Son austeros?

1 Totalmente. Nin me gustan os coches nin os luxos. O único que me gusta é viaxar, que o fago unha semana ao ano.

2 Non hai dúbida de que si. Totalmente austero.

 ¿Cal é o primeiro problema de Galicia?

1 Cando entrei de alcalde no 2011 a xente viña tanto a pedir emprego como servizos. Iso xa non o vexo. Hai cousas mellorables, pero non é o daquel entón.

2 O inverno demográfico que temos. Sen xente, Galicia non ten futuro. 

¿Un referente político?

1 Adolfo Suárez e Winston Churchill.

2 Nelson Mandela. 

¿Teñen hipoteca?

1 Vivo nunha casa dos meus pais, non tiven.

2 Tiven hipoteca, pero xa a liquidei.

 ¿Teñen plan de pensións contratados?

1 Si. Fíxeno, esencialmente, porque desgravaba.

2 Non, eu non teño plan de pensións ningún. 

¿Pagaron o seu primeiro coche ou mercóullelo a familia?

1 Eu primeiro andei nun Meriva que compraron meus pais para toda a familia. E despois merquei o meu, e financieino.

2 Eu merqueino eu e o recordo que teño é que non o cheguei a financiar. 

¿Que libro recomendan?

1 A triloxía de José María Gironella sobre a República, a Guerra Civil e o franquismo.

2 Depende para que e para quen. Pero quedo con Sempre en Galiza.

¿Que se dirían un ao outro se foran pai e fillo?

1 Se Mosquera fora o meu pai diríalle que, malia non pensar coma el, estaría orgulloso del. Creo que case todos os fillos están orgullosos de seus pais... e ao revés. 

2 Se Cubela fora o meu fillo diríalle que antes de ser político sempre sexa persoa, e que teña sempre claro os seus principios. Se cadra é máis xa un consello de avó que de pai.