Xoaquín Pérez, profesor xubilado: «Os rapaces agradecen ter regras no instituto, enténdenas e acátanas»
A RÚA
Sempre buscou ser un docente próximo, pero non un amigo dos seus alumnos
01 feb 2026 . Actualizado a las 05:00 h.Xoaquín Pérez sabe da fama que acompaña aos profesores de matemáticas e é consciente da súa propia. Defínese como «un dos menos queridos» no instituto no que traballou os últimos 25 anos, por ser esixente na materia e por fuxir dunha relación de colegueo co alumnado. «O primeiro día de clase eu sempre lles dicía que esperasen e decidisen por eles mesmos», sinala antes de asegurar que moitos mudaban de opinión segundo avanzaba o curso. «E había quen non, claro», concede.
Pero vaiamos ao principio. Natural de Fontei, na Rúa de Valdeorras, Xoaquín estudou no Pablo VI ata COU antes de marchar para Santiago a facer Matemáticas. Co título na man, volveu para o Pablo VI, desta vez como docente. Ao ano seguinte xa se inscribiu nas listas para dar clase no sistema público. Pasou polo Barco, A Coruña ou Viana antes de regresar á capital de Valdeorras.
Naqueles anos as oposicións en Galicia estaban paralizadas por unha denuncia de Comisións Obreiras e el (coma outros galegos) decidiu probar sorte fóra. «Presenteime en Valencia. Eramos máis de mil e quedei de cuarto», relata. Estivo un curso en Cheste e outro na capital da comunidade. Recoñece que non lle tería importando quedar alí, pero convocáronse as probas en Galicia, presentouse e aprobou. «Non está permitido presentarse ao mesmo nivel nunha comunidade se xa tiñas aprobado noutra, pero como fora unha situación especial, si que puidemos», sinala.
Déronlle a praza no IES Lauro Olmo do Barco e xa nunca máis se moveu. «A pesar de que cada ano cambian uns 20 ou 30 profesores dun claustro de 60, mantense o bo ambiente curso tras curso», sinala. Di que nunca valorou a idea de pedir o traslado para A Rúa. Son apenas 15 quilómetros de distancia que lle permitían manter separado o traballo da vida diaria. «Desta maneira evitaba que todas as conversas xiraran sempre arredor do instituto», asegura.
Botando a vista atrás, di que a docencia cambiou moito, ao igual que o fixo a sociedade. E iso non significa que fose para peor. Di que sempre marcou distancias co alumnado, aínda que só no primeiro momento. «Un profesor pode ser cercano, pero sempre será o profesor. Hai que saber iso na relación cos alumnos porque, se non, ás veces confúndense no trato e á larga xorden problemas», di. No seu caso, gustáballe explicar as normas na primeira clase. «Os rapaces agradecen ter regras, enténdenas e acátanas. Eu tiven poucos problemas de disciplina», conta. «Nos últimos anos estiven dando cuarto da ESO e Bacharelato. Os alumnos dicían que como profesor moi ben, que o malo eran os exames, que os poñía ‘nivel dios'. Pero eu non concordo con iso», conta. O que si recoñece é que sempre buscou facelos razoar. «Gústame ver se cos vimbios que lles damos son capaces de facer un cesto diferente», relata.
Xubilouse ao rematar o curso pasado. «Gustábame o traballo e estaba contento, pero a miña muller pediu o traslado para o PAC de Trives —é enfermeira— e fai quendas longas (de 17 horas, o que se traduce en libranzas máis longas), así que agora temos máis tempo», conta. Libre de obrigas laborais, aproveita para ler e gozar do deporte, tanto vendo grandes eventos na televisión desde o sofá como practicándoo. «Vou ao ximnasio e á piscina, ando, saio na bici...», relata. Acaba de mercar —e está desexando que escampe un pouco para poder estreala— unha das chamadas «gravel» para combinar as rutas en estrada con outras por camiños. Ademais, arredor da casa ten finca e tamén posúe unha viña, así que bota horas nesas labores.
Orgulloso pai de dous fillos, conta como anécdota que Claudia, a maior, vén de rematar Enfermería e que Xabier está facendo Matemáticas. Nega, en todo caso, que os influísen na casa para seguir os pasos dos maiores. «Nunca lles dixemos o que tiñan que facer. Xurdiu», di.
Entrou en política por Aznar: «Había que facer algo, estábanos asoballando»
A historia persoal de Xoaquín Pérez inclúe tamén un paso pola política activa. Parte importante da decisión baseouse no entón presidente do Goberno, José María Aznar. Non foi porque vira no líder do Partido Popular unha figura na que inspirarse, senón todo o contrario. «Había que hacer algo, estábanos asoballando», sinala. Compárao co que está a pasar agora con Trump: «Conmove ver o que fai con esa impunidade e desvergonza».
No 2003 foi por primeira vez na lista do BNG, pero non entrou. Catro anos despois repetiu. Non conseguiu a acta porque só sacaron un concelleiro e el ía de número dous. A renuncia de Pablo Iglesias no 2009 permitiu a súa entrada como edil do tripartito e co PSOE na alcaldía. No 2011 foi cabeza de lista e a finais do 2012 renunciou á acta, dándolle paso á hoxe alcaldesa, María G. Albert. Cre que todo o mundo debería implicarse nalgún momento na xestión municipal: «Non estaría mal que a xente vise o difícil que é facer funcionar as institucións e o lentas que son», di. Queda co bo, o cariño da xente «ao ver o que fas ou o que intentas facer».
DNI
Quen é. Xoaquín Pérez Fernández naceu en Fontei, na Rúa de Valdeorras, no 1964.
A que se dedica. Xubilouse a finais do curso pasado tras case 40 anos como docente de matemáticas.
O seu recuncho. Cústalle elixir. Di que goza indo en bicicleta polo val, desde A Rúa ata O Barco remontando o curso do Sil. Así que escolle un punto con vistas ao encoro.