Crónica | O cine Buenos Aires de Verín proxecta hoxe a súa última función O local, que antes foi un salón de baile, acolleu representacións teatrais, mítines políticos e a maior parte dos acontecementos culturais da bisbarra de Monterrei
28 dic 2004 . Actualizado a las 06:00 h.Hai crónicas que son unha demolición. Para escribilas é preciso pegar patadas ás lágrimas: con gallardía. Hai crónicas que son feridas de par en par, abertas. Creo que é a segunda vez que escribo de Verín con esta sensación de impotencia e desánimo, derrotado, cansado, cesante, dimitido. A primeira foi en setembro de 1985, cando pecharon o Magnolia. Para conservar o Magnolia escribo del nos meus libros. Con Fidel, o meu barman predilecto, pilotando os destinos dunha barra de tertulia e copas. Acompañámonos coa mirada, entre vasos, sabendo que nada volverá. El fronte ao grifo da cervexa cantando como o vello Jagger e eu, embebido, escribindo versos no corazón: eses que nunca se publican e, sen embargo, son os únicos imprescindibles. En 1985 marchaba o Magnolia, convertido agora nun hipermercado de decoración doméstica. Ás veces, alí, vexo a máquina de discos. Ao meu irmán Celso. Cazadora vaquera, pantalón vaquero, botas de punta, lustrosas. Coa melena pola cintura (y aún vivía el General). Rebelde. Contemplando dende os seus ollos azuis o paso rápido da vida. Outras veces crúzanse os que non volverán, liando os primeiros cigarros, os primeiros abrazos, os bicos prohibidos que aínda se encaracolan na alma. Están, eles, no comercio de decoración. Entro alí como un zombi. Sabendo que vou encontrar a todos. Como fantasmas. Daquela aparecen as madrugadas, a melancolía, os cubatas que pagaba (vamos, Fidel, cóbrame toda la barra) un colega que chegaba de Madrid. Aparecen as trenzas da lúa, a soidade deste Verín decapitado mil veces. Mil, grito. A este Verín me lo jodieron, oiga. Roubáronnos a memoria con impunidade. A Alameda rasurada, a Praza Maior, Concello, Merced, o Hotel Aurora... e non sigo, por dignidade. Xa non queda nada, apenas. Só os fantasmas. O cine Buenos Aires é o último reducto da miña memoria. Hoxe pecha. Se nos va, maldita sea. E ninguén moveu un dedo. Unha cidade máis. Común, tópica. Verín xa non é Verín. É un monstruo que devorou a miña alma, a túa, e vai repartíndoa a pedazos: consumida. ¿Recordas cando un cartel anunciaba DESCANSO no Buenos Aires? ¿E o pataleo ensordecedor cando a cinta se enganchaba? ¿Recordas os acomodadores que iluminaban os bicos da última fila? ¿Recordas a Humphrey Bogart namorado de Lauren Bacall? Se acabó. Empezaron pechando o Magnolia e acaban finiquitando o Buenos Aires. Se acabó. Así cantaba Carlitos Santana cuando cerraba la Niton's: Se acabó. Todos se iban y quedábamos los de siempre. Enfrascados entre risas e soños que nunca se cumprían. Nunca. Estado permanente de fracaso: esa é a definición dunha xeración que perdeu todo excepto a sabiduría (esa virtude que, dicía William Blake, só poden coñecer aqueles que antes coñeceron o exceso). ¡Ai!, Buenos Aires, hoxe brindarei por ti e polo tempo ido. Sen lágrimas, sen ñoñería. Brindarei polos amigos que marcharon, pero tamén polos que queda por encontrar. Pola lúa chea que me mira, aínda, dende a torre do castelo. Brindarei polos que quedan, que somos cinco, dez, cen. E brindarei polo que permanece na nosa memoria (no noso corazón): onde perduran as sombras pero tamén o gozo. Só me lastima que ningún cargo público tivese a feliz idea de comprar o Buenos Aires e convertelo en patrimonio noso, de aquí, de Verín. Porque o Concello somos Nós. E o patrimonio do Concello é o noso patrimonio. Hai crónicas, en efecto, que son unha demolición. Unha decadencia, unha melancolía. Imaxino que agora virá un cine enlatado. Con varias salas. Pero xa non terá o mesmo recendo. Nin un cartel mal deseñado que poña DESCANSO. Humphrey andará ás agachadas para bicar a Lauren e o vello Wayne, cabreado, deixará de beber güisqui e pasará directamente á menta poleo. Pero quedarán Manolo Ayán e Dani, que foron os últimos de Filipinas. A eles tiña que dedicarlles este final. Que non será antolóxico, como ben imaxina o meu amigo Ayán, lúcido e crítico e culto e lector e sensible. Sendo, como son, un barroco sentimental medio cortazariano e medio cervantino, teño que rematar como corresponde: con amor. Porque o amor é o que nos vai quedando neste neste Verín cerrado por derribo. O amor ao que foi e non poderá ser. Pero o amor, tamén, ao que permanece. «O que amas, perdura», escribiu Ezra Pound. Non coñezo mellor modo de rematar esta crónica, vinte anos despois de escribir as exequias do Magnolia. En Dani e Ayán están os seres (sempre vivos) que proxectaban no Buenos Aires, os porteiros, acomodadores, xerentes, os que vendían pipas e refrescos, os bailes de tempo atrás, as funcións de teatro, os mítines pletóricos, os namorados furtivos, os labios e as mans que se cruzaban, o DESCANSO, o punto e seguido da imaxinación, da ficción, de Ordet e cidadán Kane, de Dreyer e Orson Welles, de Johnny Guitar (Dime que me quieres todavía como yo te quiero. E ela contestaba: Te quiero, todavía, como tú me quieres). Eles, como fantasmas, pasearán descalzos nas noites de lúa. Descalzos sobre a alfombra dos soños que soñamos aínda, pese a todo. Os soños que nos definen e defenden este vintenove de decembro: os que perduran, e debuxan, e alimentan, e alivian, e engrandecen. É urxente repetilo nesta hora: Somos o que soñamos. Como unha máquina de discos, corazón. Como unha máquina de discos.