A mellor obra de teatro de Albert Camus logrou iso que só consegue a gran literatura: ollando a historia, vaticinou a Donald Trump.
Camus escribiu Calígula entre 1938 e 1944 para falar dos tiranos aloucados ergueitos polas masas fascinadas coa súa macabra ousadía. Sempre haberá un Franco, un Mussolini ou un Hitler, viña dicir, porque ese líder pode deixar en suspenso a moral mediante a violencia xustificada cunha lóxica simplona e esmagadora. «Que me odien mentres me teman», dicía Calígula. A nós tocounos Trump. E sen un Camus que o retrate.
Malia os seus discursos grandilocuentes, os escritores están presos da mesma fascinación pola orde (ese mantra da dereita) coa que se xustifica Trump. De feito, de xurdir un valente, estaría condenado á invisibilidade. Nós non imos ter un Camus, unha Duras, unha Renata Viganò. Tampouco un Castelao: ningún dos que hoxe se lles enche a boca falando del desde a butaca se atrevería a ser coma el. Pois estamos na quintaesencia da tiranía: Trump convenceu de que vai vestido porque agora só hai cortesáns.
A frase final de Calígula é «aínda estou vivo». Fala desde o chan, acoitelado por traidores fartos de portar a pedra de Sísifo do poder: nunca chega para eles porque o tirano é insaciábel e só pode eliminarse desde a súa mesma lóxica. O vaticinio de Camus era que, cando iso pasase, cando xa non quedase máis razón que a imposta pola forza, só quedaría mudar un tirano por outro, a non ser que o pensamento lograse romper ese devir. Que ben o fixeron os nosos Calígulas: non hai como tapar con comodidade a boca da razón ética. O «malo será que para nós non chegue» non só nos fai cómplices, senón que nos anuncia a sorpresa de quen axitará as bandeiras de benvida cando o tirano se nos sente na butaca.