Dilema: financiamento autonómico

Alberto Turnes Abelenda DOUTOR EN ECONOMÍA E PROFESOR DA USC

OPINIÓN

Sandra Alonso

03 dic 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

O desenvolvemento dun proceso de descentralización vai estar sempre atado ás súas orixes. Non é o mesmo descentralizar un Estado por mor da reivindicación política dun dos seus territorios que facelo por mera iniciativa dun Goberno central que impón o proceso desde arriba. O caso de España, que desde a Transición está inmersa nunha acelerada descentralización política e fiscal, comparte esas dúas orixes aparentemente contraditorias. Por unha banda, o actual Estado das autonomías non se entende sen as demandas de nacionalidades históricas como Cataluña, pero tampouco sen a vontade decidida do Estado por implantar un «café para todos».

Certo é que o tempo afianzou o modelo e unha gran maioría dos territorios hoxe non están dispostos a renunciar a ese poder cedido. Pero non é menos certo que segue habendo diferenzas moi profundas no modo de concibir a descentralización. Mentres uns enténdena como un compendio de institucións que responden ás necesidades dunha administración unitaria descentralizada, outros aspiran a unhas institucións de corte federal. O meollo da cuestión é, pois, a soberanía: como se reparte, quen a exerce e que implica.

Nun Estado unitario descentralizado a soberanía recae na súa práctica totalidade na administración xeral, mentres que nos modelos de corte federal esa soberanía é compartida. Iso implica recoñecer que os territorios son soberanos para poder decidir sobre diversos aspectos que afectan aos seus cidadáns o que, na práctica, significa que os territorios non son iguais.