Catro décadas de Estatuto


Dicía Ramón Piñeiro que a autonomía é un edificio a construír e que, na medida en que se habitase e se fosen levantando as paredes, a cidadanía empezaría a considerar a súa utilidade, a importancia de dispoñer de institucións de noso nas que se referenciar e nas que reivindicar problemas e expectativas. En certa maneira era o que apuntaba o debuxo de Castelao en 1931 (álbum Nós): «Non lle poñades chatas á obra namentras non se remata. O que pense que vai mal que traballe nela; hai sitio para todos».

Sempre haberá quen discuta o ritmo de traballo, as partes que fican por rematar ou vaian mal rematadas, mais a obra continuará medrando segundo se siga a traballar nela. É unha concepción dinámica da política, que esixe ollada estratéxica (a longo prazo) e capacidade para analizar as condicións e as posibilidades en cada momento. Intelixencia e paciencia. Daquela nós andabamos a discutir as Bases Constitucionais que promovía o Consello de Forzas Políticas. O Estatuto, ao que un sector maioritario do nacionalismo galego se opoñía, asinouse en abril de 1981, logo dun proceso bastante frustrante e axitado que obrigou a mobilizar centos de miles de persoas para non ficar atrás, cando un sector do PSOE e da UCD pactaron sen luz nin taquígrafos a rebaixa do texto para desa maneira establecer un tapón constitucional perante o que puidese vir despois. Os estatutos vasco e catalán xa estaban aprobados. Poucos meses antes, o 23 de febreiro, producírase o intento de golpe de Estado protagonizado polo tenente coronel Antonio Tejero e altos mandos militares.

Lembro os traballos do Estatuto dos 16, que promoveu dende a preautonomía Antonio Rosón. Lembro a Camilo Nogueira, a Ceferino Díaz, a Geluco, a Francisco González Amadiós Panchulo, vixilando en Madrid que non abaixasen o proxecto galego. Eran os días do que se deu en chamar o Estatuto da Aldraxe. Camilo abriu o portelo para que o nacionalismo de esquerdas, atascado no seu propio discurso, puidese traballar dende dentro das institucións: un paso cualitativo que logo seguiron outros. Igual que sucedeu cando tocou discutir a idea de Europa.

Seguramente perdemos moitas enerxías nestas liortas. ¿Cómo serían as cousas se o nacionalismo xogase doutra maneira? Nunca o saberemos. A política-ficción non conduce a nada. Pero a historia avanza así, coma no debuxo de Castelao, como a reflexión pragmática que propoñía Ramón Piñeiro. Catro décadas despois o Estatuto de Autonomía de Galicia, mesmo aceptando as súas limitacións, é a nosa referencia de autogoberno que chegado o momento seguramente haberá que revisar, mais que segue a ser susceptible de propiciar contidos, traballo, iniciativas de goberno, propostas concretas para un país que, con todas as contradicións que queiramos, dende aquel ano 81 para acó deu pasos xigantescos.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
9 votos
Comentarios

Catro décadas de Estatuto