Begoña, o castrón e o demo


Vai para dez anos que Begoña e Rubén, unha parella de casteláns tan simpáticos coma boa xente, chegaron a Galicia e instaláronse na costa coruñesa, onde se sinten coma peixes na auga. O sábado pasado foron á nave industrial dun amigo para pintar unhas sillas e mentres Rubén lle daba ao compresor e á pistola, Begoña saíu a pasear pola finca. A trinta metros pastaba un rabaño de cabras e un castrón grande, de barbas longas e enorme cornamenta. Begoña viu que o castrón a ollaba, quieto coma unha estatua, pero ao pouco trotou cara ela, así que subiu ao teito dunha furgoneta para o despece e pediu a berros axuda a Rubén, que non a oíu. Ao verse soa, gravou co móbil a inesperada aventura.

Nos primeiros planos do castrón vénselle os ollos pequenos, achinados, de cor marela forte, coma mel ou ouro; e escóitase a voz doce de Begoña, invitándoo a marchar:

-¡Qué mal hueleeees…! Anda, vete, vete. Mira allí las cabritas, que te esperan.

O castrón nin se move e Begoña, estudosa de culturas alleas, entoa sen éxito cantos tibetanos e comanches. O castrón rosma algo e nun alarde de forza rompe cos cornos os espellos retrovisores da furgoneta. Logo sorrí e fita a Begoña con ollos de namorado luxurioso.

-Era o demo!, dixen eu cando vin o vídeo. E expliquei que en Galicia abondan os casos de demos que toman forma de castróns, como aquel que tanto amolaba a Rodrigo, músico e enterrador de Vilardevós, nos anos previos á Guerra Civil. Vivían baixo o mesmo teito e polas noites, cando Rodrigo estaba no mellor do sono, o castrón dáballe turradas na barriga ata que o espertaba. Entón Rodrigo poñíase a catro patas, o castrón montábao a cabalo e andaban toda a noite pola casa adiante. Os veciños preguntábanlle:

-E logo, Rodrigo, que tal descansaches?

-Moi mal. Esta noite fíxome suar.

-E como non vas ao señor abade a que te esconxure?

-Xa fun, pero dime que só o papa de Roma pode facer algo.

Ás veces entre Rodrigo e o castrón había máis que palabras:

-Esta noite agarrámonos e deume unha cornada aquí, nun vacío, que me deixou sen alento. Pero el tamén levou as súas. E logo! Se me deixo ir polos seus caprichos, calquera día me vende aos xitanos!

Contouno Silvio Santiago en 1961, no libro Villardevós, que recolle historias da súa vila. A xustificación que deu da publicación é preciosa:

«Un día preguntoume a miña nena: -Papá, tú qué eres?

A miña nena vai para dez anos. É bonita, donairosa e intelixente. Naceu na América do Sur. Entende o galego, pero fala castelán».

Silvio fora un prestixioso xornalista en Venezuela; porén des que volvera non exercía. Outro día a nena díxolle:

-Papá, las niñas volvieron a preguntarme qué eres y les dije escritor. Como siempre estás escribiendo…

E para que a nena non mentise, escribiu un dos libros máis divertidos das letras galegas.

A verdade é outra. Entre tantos capítulos risoños había un no que acusaba a unha familia da vila de denunciar, en 1936, aos veciños republicanos que resultarían mortos ou exiliados coma el. Cando levou o texto á Editorial Galaxia, Ramón Piñeiro, o director literario, opinou que aquel capítulo sobraba e Silvio respondeulle:

-Home, escribín o libro para publicar ese capítulo…!

Retirouno nas edicións posteriores.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
52 votos
Comentarios

Begoña, o castrón e o demo