Setenta anos con nós


Van alá setenta anos, dun día como o de hoxe, no que un grupo de militantes do Partido Galeguista na clandestinidade xuntáronse nos baixos do hotel Compostela, na cidade de Santiago. A xuntanza, que pasaba por unha reunión de amigos, tiña como finalidade botar a andar un proxecto editorial, a editorial Galaxia, que en circunstancias moi adversas aspiraba a converterse no motor civil dun país que non se abaixaba, que non renunciaba a existir, e que a súa vez servise de acubillo para poder actuar a prol de Galicia no marco dunha ditadura férrea. O galeguismo posible, poderiamos dicir; ou aquel que se podía dar naquela España encarcerada

Aquela xuntanza do 25 de xullo de 1950 estaba presidida por Ramón Otero Pedrayo e nela aprobáronse por unanimidade os estatutos e a designación dos cargos executivos, que non eran outros que o Comité do Partido Galeguista: presidente, Ramón Otero Pedrayo; vicepresidente, Manuel Gómez Román; conselleiro-delegado, Xaime Isla Couto; secretario, Francisco Fernández del Riego; vogais, Xesús Ferro Couselo, Sebastián Martínez Risco e Antonio Fernández López.

Galaxia concibiuse dende o principio coma moito máis ca unha editorial. Naceu coma un proxecto político-cultural co obxectivo estratéxico de recuperar a dignidade do país e levar ás novas xeracións a conciencia de Galicia. Xa no ano 1949 no denominado Prospecto de fundación explicábanse a estrutura e os obxectivos de Galaxia, e, sobre todo, o concepto de universalidade dende o seu propio nome. De aí a xustificación do logotipo innovador no seu tempo, escollido para identificar a empresa, a constelación da «galaxia: nome e camiño da nosa terra a través de todos os ceos». Interpretado e debuxado polo inesquecible Xaime Isla.

Podemos resumir en oito puntos a estratexia de Galaxia: 1.- Quebrar o illamento moral. 2.- Renovar o galeguismo. 3.- Contactar coa mocidade universitaria galega. 4.- Formalos para as tarefas de responsabilidade que lles ían ser demandadas como xeración. 5.- Estudo sistemático da realidade económica de Galicia e a súa actividade divulgadora acerca dos seus problemas económico-sociais. 6.- Creación de centros e bibliotecas especializadas para dotar a Galicia da máxima autonomía cultural. 7.- Atender a formación da xente nova conseguindo pensións para estudos temporais no extranxeiro. 8.- Estudo científico do idioma, constitución dun equipo de lingüistas e filólogos. De aí a afirmación que faciamos de que Galaxia naceu como un proxecto político-cultural, que se foi cumprindo no decorrer destes setenta anos con nós.

Tamén, dentro do grupo e na estratexia de Galaxia, xurdiron as fundacións. A primeira no tempo foi a Fundación Penzol ( 1963 ) a «biblioteca nacional», como adoitaba chamarlle o meu amigo Alfonso Zulueta. Nela acubíllanse dende os documentos máis antigos ó arquivo vivo do galeguismo do pasado século. No 1979 nace a Fundación Otero Pedrayo, que ten por obxectivo manter viva a memoria de quen foi o «patriarca das letras galegas», primeiro presidente da editorial, e vinculo coa xeración Nós. Por último a Fundación Isla Couto ( 1987 ), fiel reflexo nos seus fins do que foi aquel enxeñeiro de ideas, Xaime Isla, orientada cara a investigación da economía e da sociedade, así como dos estudos locais e de espiritualidade.

Dentro da vocación de universalidade, Galaxia naceu coa disposición de permanencia no tempo, e así se demostra neste ano no que cumprimos 70 anos. Durante este tempo consolidámonos como un dos grandes grupos culturais de Galicia, xa citamos ás fundacións que se foron creando a través do tempo, mais tamén medramos no eido empresarial xerando empresas como Merlín Comunicación, dedicada ó sector dos multimedia; Mar Maior, unha nova liña de edición para proxectar a cultura galega no mundo, «a editora dos galegos no mundo»; e Galaxia dixital, plataforma deseñada para a creación, difusión, promoción e comercialización de novos soportes e novas tecnoloxías para o libro.

No que atinxe ó xiro mercantil debemos destacar algúns datos de referencia do que vai de século (2000 a 2020): 1.589 novidades e reedicións e 888 reimpresións; 219 traducións doutras linguas; 1.144 autores en catálogo, e 454 accionistas.

Galaxia, memoria de nós, é sobre todo un proxecto en marcha, que medra e que continúa. Este é un dos seus principais valores. A idea que nos empuxa segue viva e quere seguir sendo fiel aos mesmos principios que un día a puxeron en marcha, adaptados loxicamente aos novos tempos, ás novas demandas, ás novas tecnoloxías, ás novas necesidades e ás novas xeracións.

Galaxia afirmase nesa continuidade. A cultura deste século constitúe o noso primeiro compromiso, dende a nosa lingua, dende a nosa identidade, solidarios coas culturas todas, abertos a todos os camiños, sempre foi e sigue a ser a casa común do galeguismo, dentro da pluralidade. Tampouco se pretendeu nunca ter a voz exclusiva. Galicia somos todos.

Por Antón Vidal Andión Presidente da editorial Galaxia

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
7 votos
Comentarios

Setenta anos con nós