Oprimeiro contacto dos romanos con Galicia foi no ano 139 a. C., cando Quinto Servilio Cepión, perseguindo unha tribo de molestos lusitanos que constantemente os acosaban, entrou no noso territorio; mais foi un contacto fugaz. Poucos anos despois chegaría Décimo Xunio Bruto, quen consegue vadear, non sen traballo, o lendario río Lethes, actual Limia, fronteira entre galaicos e lusitanos. Conta a historia que tivo que convencer os seus soldados, que, amedrentados, negábanse a cruzar o río; crían que, se o facían, e segundo a lenda, esquecerían quen eran ao atravesalo. Así que cruzou el primeiro e foi dando o nome de cada un deles dende a outra beira; dese xeito, e xa confiados, pasaron o río e puideron proseguir a conquista cara ao norte. A Décimo Xunio Bruto alcumárono O Galaico polos logros militares no noso territorio.
Chegou ata Fisterra, onde el e as súas tropas quedaron abraiados vendo o espectacular solpor no mítico mar Tenebroso (océano Atlántico), onde segundo as crenzas habitaban terroríficos monstros mariños. Máis tarde, nos anos 61-60 a. C., coa Gallaecia costeira conquistada e baixo a pouta da aguia romana, chegou ás nosas costas o emperador Xulio César, e arribou nas illas Cíes, onde arrasou unha pequena poboación de rebeldes galaico-lusitanos alí refuxiados. Despois bordeou a costa galega ata chegar á estratéxica Brigantia, probablemente a actual A Coruña, para establecer pactos cos líderes locais e seguramente tamén para gravalos con impostos recadadores. E di a historia que os habitantes de Brigantia tremeron ao ver chegar a frota do emperador co estrondo que facían os seus remos batendo no mar. Hoxe, despois de tantos anos, non son romanos, pero a pouta continúa con outros nomes e tamén con outros xeitos, e aquí seguimos.