Dúas celebracións


A primeira edición do Día das Letras Galegas tivo lugar nun ambiente case exclusivamente académico. Hai unha fotografía na que aparecen Salvador García Bodaño, Carlos Casares, Arcadio López Casanova e Xohana Torres no recital poético que se organizou ese ano en Fonseca, na universidade de Santiago de Compostela, cunha conferencia previa do profesor Carballo Calero, que certamente era unha novidade. A primeira sementeira poderiamos dicir. Un ano antes creárase en Santiago a Asociación Cultural O Galo (1961), xérmolo dunha rede de iniciativas semellantes en Pontevedra, Vigo, A Coruña, Lugo, Ourense, movemento de base que axiña empezou a espallarse por todo o país e que conformou a primeira gran resposta social a prol da lingua e a cultura nosa despois da guerra civil, incluído o recital de Raimon na residencia de estudantes, en Compostela, en maio de 1967, coas letras do cantante valencián traducidas ao galego polos devanditos Salvador García Bodaño e Carlos Casares. 

Logo do recital de Fonseca, naquel primeiro ano de 1963, contan as crónicas que un grupo de mozos e mozas, moitos deles relacionados coa asociación O Galo, marcharon en procesión civica cara á estatua de Rosalía de Castro na alameda compostelá e que alí, ademais de novos poemas e algún discurso espontáneo, contouse afervoadamente o Himno Galego. A policía limitouse a observar.

Tamén contan os que tal viviron que nalgunhas cidades non era posible sacar as mesas de libros galegos á rua porque a autoridade gubernativa consideraba sospeitosa a iniciativa. O próximo sábado, conmemóranse en Vigo corenta anos da primeira edición dos Premios da Crítica Galicia (1977), otra iniciativa de base.

Nos anos da Transición de novo empezaban as mobilizacións a prol da identidade, defensa e uso do idioma, e mais a prol do espallamento e coñecemento da literatura, neste caso unha proposta complementaria (nunca enfrontada) daqueloutra de 1963.

O próximo sábado reunirémonos os amigos destes Premios, que nunca deixaron de se convocar durante todo este tempo, para celebrar non a súa creación, senón algo máis difícil: a súa continuidade. ¿Por qué poño enriba do papel ámbolos dous acontecementos?

Sen ánimo de comparar, un e outro expresan algo que me parece fundamental: a movilización (a iniciativa) da sociedade civil. Abofé que non son as únicas, mais parécenme relevantes dunha situación que, afortunadamente, segue a medrar.

Dende aquela primeira celebración das Letras, en 1963, van 54 anos. Dende a primeira edición dos Premios da Crítica van 40.

Estes días Galicia toda está a vivir un movemento cívico de afouteza (permítanme volver utilizar a palabra): institucións públicas e privadas, empresas comerciais, organización sindicais e políticas, asociación culturais, concellos, colexios, universidades… ¿Faltan moitas? Certo.

A botella medio chea. Pero coa ilusión de seguila enchendo.

Por víctor f. freixanes Presidente da Real Academia Galega

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
13 votos

Dúas celebracións