Voto útil, deputado inútil

Carlos Callón TRIBUNA

OPINIÓN

23 jun 2016 . Actualizado a las 05:00 h.

O debate sobre o voto útil aliméntase de que o sistema electoral español actual non é representativo nin no territorial nin no porcentual. O problema non é só o sistema D’Hondt de distribución de escanos, como moitas veces se repite. Pensemos que, por exemplo, o BNG tería asento en Madrid nas eleccións pasadas con ese mesmo cómputo se a circunscrición fose galega -que sería o lóxico- ou mesmo se a circunscrición fose estatal. É rechamante que, con menos de 22.000 votos, haxa forzas que teñan un deputado (Huesca, pasado 20 de decembro) e forzas que superan os 70.000 ficasen fóra. Será legal, mais non é democrático. Así e todo, é unha barreira que se ten superado no pasado e que tamén se superará o vindeiro 26X.

O debate arteiro sobre «o voto útil» sempre foi alimentado e utilizado polos partidos hexemónicos para se perpetuaren no poder. Aquelas opcións que nalgún momento foron críticas, como o PSOE, deixaron de selo en canto a roda do sistema se moveu ao seu servizo. Seguíndoo, hoxe outras opcións repiten o mesmo recurso á utilidade, para ocuparen o espazo das forzas das nacións do Estado con vontade de existir politicamente. Galiza sempre tería que esperar, segundo os seus criterios. Mais, como dixo a poeta, é unha «esperanza louca». Non nos conformemos coas migallas, rebelémonos polo pan.

A pesar desa xincana de dificultades, as deputadas do BNG teñen demostrado en repetidas ocasións, e en escenarios de moita maior estabilidade do sistema, a súa capacidade de participación, de influencia e de intervención de cara a conseguir adiantos sociais. Para comezar, as deputadas nacionalistas sempre impediron Gobernos do PP e só falaron coas outras forzas estatais sobre os intereses de Galiza, sobre a mellora do mundo desde unha óptica galega, sobre un proceso de democratización profunda das institucións.