Suscríbete 1 año y te regalamos 140 días gratis
Quiero la oferta

Filgueira, a esquerda e a dereita

Xesús Ferro Ruibal DE COTÍO

OPINIÓN

26 ago 2014 . Actualizado a las 07:00 h.

F ilgueira foi contemporáneo de moitos de nós no franquismo. Pero moitos de nós, no mesmo tempo, non fixemos nada memorable nin soubemos, coma el, atopar as mínimas bolsas de osíxeno que ao sistema lle quedaban incontroladas. Con ese pouco osíxeno, Filgueira fixo unha obra multidisciplinar grandiosa. A outros esa obra parece que os humilla e queren facer pequeno un home grande. A min inspírame gratitude e satisfacción de ser galego.

Dicir que Filgueira era franquista e que non o debemos ler, é unha estraña consigna. Parece implicar que o franquismo consistía en publicar milleiros de títulos sobre lingua e cultura galega, en defender nas Cortes o ensino en galego, en ampliar sen pausa o grandioso Museo de Pontevedra, en poñer cordura no triste Tribunal de Depuración, en facer, sendo alcalde, que compositores como Guridi, Esplá, Halfter, Mompou, Argenta ou Rodrigo estreasen en Pontevedra pezas sobre poemas de Rosalía, Curros, Cabanillas, Leiras ou Celso Emilio. Os que vivimos aquilo, sabemos que o franquismo non facía estas cousas.

Filgueira era de dereitas, que é cousa diferente. Pero aínda haberá que estudar que significaba isto para el, porque rescatar a historia do Archivo de mareantes (1946) ou insistir tanto naquel Deus nace galego da panxoliña portuguesa de 1637 parece máis de esquerdas. Lembro que en 1995 dicíame: Cando O PG se aliou co Frente Popular, nós entendemos que era un erro estratéxico porque, despois de séculos de loita contra os foros, Galicia acababa de conseguir a propiedade da terra (26/6/1926) e esa alianza co marxismo resultaba incomprensible para as maiorías que acabarían levando tódolos votos a Calvo Sotelo. Por iso creamos a Dereita Galeguista (cristiá, non laica; cooperativista, non socialista; pero galeguista, republicana e demócrata).