O día que nace o Diaño


Certa tradición popular afirma que tal día coma onte, 24 de agosto, día de san Bartolomeu, nace o Diaño, igual que na noite do 24 de decembro nace Xesús de Nazaret. Uns din que nace ese día e outros que o prenden ese día, logo de andar ceibo polo mundo o resto do ano facendo das súas. Debemos supoñer que o Diaño do conto é o tal Luzbel, Abbadón, Asmodeo, Mammom, Leonardo, Geriom, Mefistófeles, Moloch, Samael, Valafar, ou os mil nomes (as mil caras) que, segundo Vicente Risco, presenta o Señor das Moscas. Por certo que na República Infernal disque teñen tamén tesoureiro, encargado de negocios e apaños varios, Astaroth, e un especialista en publicitar placeres e corruptelas, que seica atende polo nome de Nybras, e mesmo un embaixador en Rusia chamado Rimmon, tamén coñecido por Damas. Estas eran as cousas que divertían a Cunqueiro. E que asustaban a don Vicente.

En Pontevedra sacan o Diaño Maior polo campanario da igrexa de san Bartolomeu o 24 de agosto. Meu pai contaba que en sendo el un rapaz un sancristán da familia facía ese papel. Vestía de colorado, debruzábase na baranda dunha das torres e poñíase a berrar e a botar aturuxos coma un entangarañado. Os rapaces asubiaban, guindábanlle pedras, e el respondía con melindres e rosquillas. Logo veu o franquismo e prohibiu a representación. Nos últimos anos a administración do BNG recuperouna.

En Meira do Morrazo tamén andan nestas. Na capela de san Bartolomeu, vella devoción da ría, os paisanos ían á igrexa de mañá poñer unha candea ao santo e outra, máis ou menos disimulada, ao Príncipe das Profundidades. No sei como será nestes tempos, pero ata hai pouco a devoción (e o dobre xogo) estaba vivo, e os máis ricos do lugar, ou os que viñan de fóra e traían cartos dalgunha marea, xa non digo outros negocios, deixaban a carón da candea un billete de mil pesetas: a candea para o santo e o billete para a quen puidese corresponder. O mundo anda revolto, e na crise que nos zarandea non sempre sabemos de onde tira o aire.

Algo máis dunha ducia de topónimos (aldeas e accidentes xeográficos) levan en Galicia esta devoción. O santo apóstolo, a quen disque esfolaron vivo en terras de Armenia, logo de predicar na India, igual que Santiago en Occidente, era entre nós padroeiro de curtidores, zapateiros e ás veces mesmo dos carniceiros. Tamén libraba dos males da cabeza e axuda nos meigallos. Pero o que máis interesa seica é o Diaño, que o mártir trae preso cunha cadea entre os pés, coma quen abaixa un can. O señor Mateo, que le todos os días o xornal e non para de se facer cruces diante das falcatruadas que corren polo mundo: preferentes das que xa ninguén quere dar conta, trazadores de vías rápidas, especuladores sen escrúpulos, mulleres escravas, armas de destrución masiva, listas do paro?, en chegando a mañá da onomástica, bota as contas do ano, achégase á capela da ría e, logo de prender a candea, pousa un billete de dez euros entre as poutas do Rabudo. «Anda, carafio, que ben que o levas gañado».

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
16 votos

O día que nace o Diaño