Protexida polos gardacostas


A TELEVISIÓN galega comentou hai xa un tempo unha noticia que sorprendeu a máis dun: unha famosa cantante chegaba a un aeroporto galego protexida polos gardacostas... Non podía comprender un daqueles incrédulos que escoitaban o telexornal que os encargados de velar pola seguridade das nosas costas mariñas estivesen (¿quizais coas lanchas?) protexendo (¿de que?) á famosa estrela da canción. Tras uns segundos de desconcerto, chegou a solución do dilema que se lle presentaba. O contexto foi clave. Os cantantes, como os políticos, como os empresarios... teñen quen lles garde as costas, isto é, quen os protexa e coide a súa integridade física. Whitney Houston, nunha coñecida película, tiña a Kevin Costner como gardacostas, un gardacostas do que namoraba e que finalmente deu o nome ao filme en galego: O gardacostas.A palabra composta xorde da unión do verbo gardar e o substantivo costas (sempre en plural), que na lingua galega ten o significado de 'parte posterior do corpo humano que vai dos ombreiros ata a zona das cadeiras'; son sinónimos lombo ou costado, cando se refire á parte do corpo: Levaba a mochila nas costa; Levaba a mochila ao lombo. Noutros casos cómpre falar só de costas para designar a parte posterior dunha prenda de vestir (A chaqueta tiña as costas de coiro), ou do estilo de natación (Gañou os cen metros costas). Parece claro, despois do explicado, que a forma espalda constitúe un castelanismo en galego, de aí que expresións tan comúns en español como a espaldas de, dar a espalda a [alguien] teñan outra solución na nosa lingua. O Dicionario castelán-galego da Real Academia Galega propón substituír o primeiro exemplo (a espaldas de) por ás agachadas, ás escondidas, ás escondedelas; e o segundo (dar a espalda), por virarlle as costas. Non existe tampouco en galego *espaldarazo (mellor, lombeirazo ou recoñecemento, segundo o contexto) nin *espalderas ou *espaldeiras (a forma galega é espaleira). Non deben desconcertarse aqueles que crean que a palabra gardacostas só ten ese significado en galego. Por suposto, son gardacostas tamén aquelas 'persoas destinadas nun barco á defensa do litoral' e chámase así ademais ao 'barco destinado á defensa, á vixilancia e ao coidado do litoral' (Un gardacostas perseguía as lanchas dos contrabandistas). Parece que, polo menos neste sentido, o galego está ben protexido.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos

Protexida polos gardacostas