COSTA da Morte, claudicando xa o mes de agosto do 2003. Todo é calma luminosa na praia de Beo, branca manta de area cerrada polo arco dos cantís que lembran negrume de chapapote. O nordés duro sobrepasa o areal e a auga manda baño. -Fechai portas e fiestras -di un bañista. -Tes razón, porque isto se baleira -di outro-. É que non vos vai quedar un fillo aquí. Nunca se produciu en Galicia sangría maior. Unha gaivota gris traza círculos maxestosos, e algas transparentes, tenras, agariman os corpos dos que contemplan a ave con rostros marcados polos anos. -Fechai portas e fiestras... -volve o primeiro ao verso famoso-. Cando nós marchamos, neste buraco só podías estudiar para crego ou farmacéutico; e mira todos os enxeñeiros que quedastes en Madrid, só alí... Pero agora os rapaces poden estudiar aquí de todo. -De todo para emigraren. Ata os médicos se van -o compañeiro de gozo bota auga na cara coas mans en cuncha, como para aclarar ideas-. Eu funme para estudiar e acabei casando e facendo familia alá. Ti volviches e agora vánseche os rapaces. Xeración máis ou menos, aquí non queda ninguén. -E os políticos coa andrómena de acollermos inmigrantes. -Porque necesitan criadas. -Porque as necesitades en Madrid e xa non as hai galegas: unha vez máis a impornos o voso modelo. -É o momento máis perverso da nosa historia -solemniza o emigrado-. Antes Galicia perdía burguesiños educados pero seguía con forzas para procrear; pero xa as perdeu e mira ti a xentiña que hoxe vai entrando aquí. -Manda truco que ti só pasases aquí dezasete anos da túa vida e sexas galego para sempre. Valéronche a primaria e o bacharelato para seres un desgraciado. -Pois si... Aos teus fillos hai que sumarlles os anos da carreira. Silencio. Algas oníricas, ondas suaviñas, rochas insensibles. Restos de toxo queimado no monte. Impaís.