DURANTE un tempo buscamos patrias nas que, por fora de todo, deramos construído unha casa habitable, como aquela que conta Vialatte, onde as pantasmas se sinten cómodas nas súas rutinas e viven no faiado, e onde os nenos dormen cun sono acaído a dimensión do home, cheo de irracionalidade, pesadelos e medos propios de cadanseu tempo. Así foi o discorrer dos tempos cando esmorecía o franquismo e tamén aqueles outros constituíntes, onde represión, terrorismo, golpismo e involución eran pesadelos nos sonos e na vida. Entre eles latexaba o desexo de andaren a facer unha casa na que cadaquén aportara o seu todo, renunciando mesmo a moito do seu, para dar entrada ó todo de outros. As ideas, as patrias e as vidas de cadanseu eran as de todos e semellaba unha democracia posible. Unha corrente humanista, de liberdade e confianza afirmaba cidadáns, futuros e democracia. Os políticos, aínda que homes, semellaban sabios, coñecían moitas historias e sucedidos, respectaban ós cidadáns e a democracia e mesmo sabían interpretar as estrelas. Logo, chegaron tempos nos que todo se cegou: a verdade colectiva, a casa, os homes e as patrias deron en se converter nunha única verdade absoluta que catalogaba e segregaba os cidadáns polo seu pensar. Tempos onde a sabedoría, a análise, a controversia deron có dogma. Os plurais do colectivo -como patrias, cidadáns, pensamentos- se singularizaron. E os homes, algúns homes, empezaron a sentir frio, sen ninguén que lles dera o acubillo da esperanza. Estremecinme estes días escoitando a un fato de fiscais, non por fiscais senón por homes, cando vín que se tiñan de reclamar deste tempo e deste país, facedores colectivos de democracia, homes de esquerda, para se explicar, para explicármonos un ominoso por qué dunha vida profesional quebrada. Estremecinme porque políticos pouco asisados e irreflexivos seica firmaron un pacto de Estado, ou o que é o mesmo, comprometeron a sua credibilidade e a dos seus representados, nunha lei que permite, baixo capa de democracia, afastar do seu cometido profesional na función pública do ministerio fiscal, a un alguén que non teña o mesmo pensar, a mesma vida, que o seu superior. Ou, ¿alguén fixo critica da sua capacidade e do seu traballo profesional? E vin tres homes, alomenos tres, a quén se lles pretendeu deixar sen patrias: aquela primeira e propia do pensamento, aquela primeira e propia do traballo. E vin tres homes alcumados, dos que pouco máis sabía que eran fiscais, que por non perder tamén a patria da dignidade tiveron que se vindicar como homes, como homes de esquerda. Comprenderán pois que lles teña mais lei ós homes e ás patrias, buscandose con lealtade na fala e no consenso, que ós pactos de Estado. Ben sei, inxenuidade cando andamos no imperio.