AS COUSAS non son o que son, senón o que parecen. En termos políticos, os feitos (as noticias) mídense polos seus efectos sociais, non tanto porque se axusten estrictamente á realidade. A propia realidade é algo en construcción (e deconstrucción) permanente. De aí a trascendencia que os medios de comunicación de masas teñen nas sociedades contemporáneas, tantas veces aceleradas por efectos emocionais, e de aí a responsabilidade do xornalismo (e das empresas informativas). Somos o que parecemos. Pero tamén, demasiadas veces, o que nos fan (outros) parecer. No caso Cuíña mestúrase todo: o que é e mailo que parece, o que o político do Deza foi construíndo de si ó longo de todos estes anos, dende que en 1979 accede á alcaldía de Lalín, e o que os outros foron artellando arredor da súa persoa (da súa imaxe, mellor), en función de moi variados intereses, a prol ou en contra. ¿Un cacique local con ambicións desmedidas? ¿Un escudeiro fiel, disposto a acompañar ata o final ó seu señor? ¿O galeguista do PP, que nunca en Madrid aceptaron (nin aceptarán): galeguismo primario, emocional e populista fronte ó discurso ideolóxico dos supostamente ilustrados? ¿Un señor feudal, aproveitado e logreiro, na Galicia que non dá entrado no século? ¿Representante típico da cultura política da ruralidade, fronte á cultura urbana? ¿O esforzado fillo do muiñeiro , que se fixo a si mesmo? ¿Un pragmático sen escrúpulos? ¿Diante de quen estamos? ¿Diante do mariscal Pardo de Cela, amo de forca e coitelo, que reprime e esmaga a revolución popular das Irmandades e colga de cada carballo un irmandiño para defender así o mundo dos señores, ou o capitán arrichado que había de cantar Ramón Cabanillas despois, señor da Frouxeira, a revolverse contra os reis de Castela: «o novo Cristo galego», que dicía o poeta? Nunca a realidade política imitou tanto aqueles axitados tempos. ¡Como se asemella ás veces a Historia a si mesma! O arcebispo, octoxenario, olla dende a fiestra do pazo a súa propia soidade: a grande obra inconclusa (a Cidade da Cultura), os escribáns rematando o que ha dicir del a Historia Compostelana (¿información ou propaganda?), as vellas alianzas enfraquecidas... Podería ser un Fonseca. Pero tamén o vello Xelmírez, a pactar con Roma diñeiros e poder, a cambio de submisión e obediencia. Fóra, correndo polas praias, axítanse as Irmandades, clamando xustiza e demandando solucións. ¡Nunca máis! As Irmandades do século XV, para fuxir do asoballamento dos señores feudais, chamaban pola autoridade de el-Rei, que había de liberalas, dándolles pulo e soberanía, pero que acabou traizonándoas, logo de utilizalas contra os propios amos, que tamén combatían o monarca. Agochados nas súas fortalezas: os de sempre, os señores do feudo, cada quen gardando o seu territorio, pactando unhas veces entre si (fronte ó inimigo de fóra) e pelexando logo entre eles, pola hexemonía ou pola primoxenitura... ¿É a Historia, que volve polos vellos pasos, ou é que realmente nunca cambiou? No medio da batimbora, o xornalista busca, observa, ponse ó teclado do ordenador, sae ós camiños para contar o que pasa, investiga. Unhas veces ten o aquel dos vellos cabaleiros andantes, príncipes da transparencia, a desfacer entortos (e a levalas, cando toca). Outras veces, vístese de xograr, menestral de pago, lebrel do seu amo, segundo as conveniencias (e as coincidencias). Volva o lector, pois, ás vellas crónicas. Desenliemos os antigos cartapacios. Repasemos os pasos que outros antes triparon, a ver se así albiscamos algo de luz no medio da confusión e non repetimos os erros de antano.