LETRAS E OUTROS SIGNOS / Anxo Tarrío Varela
15 jul 2001 . Actualizado a las 07:00 h.Que unha novela debe ser como un espello situado á beira do camiño da vida pode ser discutíbel, porque hai moitas novelas que, sen seren malas, acaban ben. En todo caso, iso xa o dixo Stendhal. Pero que a vida humana é unha fanada novela por entregas de décimas de segundo afírmao este cronista. A diferencia é que, por moi boa que sexa, sempre acaba mal. O sábado pasado, un xuri do que formei parte recoñeceu que a novela presentada por Marilar Aleixandre titulada Unha presa de terra era a mellor das presentadas ao primeiro premio de novela por entregas convocado por La Voz de Galicia gracias á iniciativa do xornalista e novelista Tucho Calvo. Para min foi unha experiencia moi interesante ter que avaliar non só un texto senón tamén a súa adecuación ao soporte e circunstancias nas que ía ser publicado: día a día, durante os trinta e un que ten agosto, e cunha extensión capitular de determinado número de díxitos. Marilar soubo facer todo isto para levar o millón do premio. Certamente, con esta modalidade de publicación por entregas asegúrase unha calidade que non tiñan case ningunha das miles que viron a luz no século XIX e que non só eran publicadas por entregas senón, en moitos casos, tamén escritas día a día ou semana a semana baixo curiosos contratos que incluían poder prescindir do autor para que seguise outro coa historia. Miles de títulos de lixo consumidos vorazmente por lectores con grande avidez de sangue, de asasinos feos e pálidos, de tremebundos amores e conflictos eróticos triangulares que enganchaban máis có Gran Hermano. Daquela xa a industria editorial medía moi ben as posibilidades de beneficio que lle podía aportar o negocio e non deixaba nada ao azar. Se unha novela non tiraba ben procedíase a aplicarlle o final xa previsto dende o principio e comezábase outra. No problem, o caso era ter subscritores que pedisen máis e máis capítulos. Polo que xa se ve que a íntima relación entre mercado e literatura non é cousa de hoxe. E aínda podemos dicir máis, pois moitas das novelas do XIX nutríanse de traduccións que se pagaban por columnas nunha cadea que ía dende o promotor ata o currante, da seguinte maneira: o promotor cobraba, por exemplo, a cinco pesos entrega por un traballo que lle encargaba a un amigo ou familiar, a quen lle pagaba dous pesos. Este, á súa vez, dáballe a traducir o texto a un pobre pringado por medio peso ou vai ti saber cánto menos. A cadea podía continuar, claro. De xeito que gañaban todos pero só traballaba un. ¿Algo novo baixo o sol?