Un día máis acontece un episodio de violencia que remata coa morte do propio homicida. Neste caso produciuse nunha universidade estadounidense. Coa violencia ocorre como cos temas literarios: que acaban respondendo a patróns identificables, recoñecibles, como se a mesma trama gustase de repetirse unha e outra vez. Así remata Borges un microrrelato titulado “La trama”: “Lo matan y no sabe que muere para que se repita una escena”.
Recoñecemos o patrón do estudante que a emprende a tiros nunha escola, coma o do home que asasina á súa exparella cando pretende continuar adiante sen el. En ambos casos, a miúdo a tempestade destrutora remata tamén na propia autodestrución. O tratamento que lle damos a este tipo de sucesos adoita adolecer dunha ausencia de aprofundamento na psicoloxía criminal. O correcto semella afirmar a maldade do criminal e non facer o esforzo de comprender as súas motivacións psicolóxicas. E pola contra resulta evidente que na violencia conflúen factores psicolóxicos e sociais e que a mesma pauta de recorrencia debería encerrar unha vía para o estudo e a prevención. Pois como nos amosa a ficción negra, a miúdo para resolver o crime hai que abismarse na psicoloxía escura e retorcida do criminal, por perturbada ou patolóxica que esta poida ser. Cómpre comprender como pensan, que senten, cal é o detonante que fai estoupar a ola a presión. E cómpre facelo non para minimizar a gravidade da súa acción, senón para previr no posible a violencia.
En xeral, a nosa seguridade baséase no castigo e nas consecuencias que a acción delitiva ten para quen a comete. Por iso xera tanto desacougo esa violencia na que nin a propia vida importa: o atentado terrorista suicida, o ataque violento con inmolación… Aí xa de nada serve o poder disuasorio do castigo. Aí cómpre mergullarse e comprender. Aínda que asuste.