Lugo posúe, en tanto que cidade romana por excelencia, circundada por un marabilloso anel verde, algunhas importantes singularidades no marco da xeografía galega. Mais hoxe cómpre salientarmos outra dimensión súa: o seu papel como cidade cultural e literaria, toda vez que forma parte das 18 localidades europeas que acollerán a celebración do centenario do Ulises, de James Joyce.
O Ulises é, posiblemente, o maior monumento literario do século XX, unha obra complexa e abraiante, que introduce a técnica do monólogo interior ou fluír de conciencia e pecha o círculo retomando o heroe da Odisea homérica para convertelo no antiheroe moderno e plasmar a nosa odisea diaria, de xeito que as aventuras polo Mediterráneo do célebre personaxe clásico son substituídas polo tránsito entre os pubs dunha xeografía urbana na que o líquido en que se afoga o fracaso é doutra natureza. E isto faise con non menos habelencia artística cá empregada para describir a atracción das sereas míticas ou o engado de Calipso.
O Ulises ten, ademais, unha pegada especificamente galega: nosa foi a primeira tradución a unha lingua peninsular, malia que parcial, e a día de hoxe contamos cunha marabillosa tradución completa, froito do traballo de catro especialistas. Non podía faltar, pois, unha cidade galega nesta homenaxe á obra que conta co roteiro e a festa literaria máis importantes do mundo, o Bloomsday, que se celebra en Dublín cada 16 de xuño. Lugo súmase, así, a unha constelación de 18 estrelas, unha por cada capítulo da obra. O noso paseo literario; a visibilización, nas nosas rúas, da pegada das letras galegas; a peonalización da zona histórica, que acentúa o seu engado, e a incomparable muralla foron factores decisivos nesta escolla, favorecida, tamén, pola implicación da asociación Uxío Novoneyra. Lugo, cidade romana, corazón urbano da Galicia verde, fortalécese así como cidade cultural e literaria.