A miña nai está indignada polo feito de que chamen Filomena ao último temporal que deixou en tantos sitios estampas de neve que xa case non se acordan. Filomena era o nome da súa nai e, daquela, era algo doce e agarimoso, afastado da frialdade e a desolación destes días.
Á miña avoa non lle gustaba o seu nome. Prefería que lle chamasen Filo. Como tivo moitas menos oportunidades que os rapaces de agora, pode que non chegase a saber o seu significado, “a que ama a música”, e seguramente descoñecía as súas resonancias mitolóxicas, que hoxe podemos consultar facilmente, relendo, por exemplo, os textos de Ovidio.
Eu coido que a miña nai esaxera. Para min, foi como se a miña avoa nos fixese un pequeño agasallo: unha lembranza da neve, un anaco de infancia, un deses Nadais brancos que todos os lugueses levamos na memoria. Como logo vivín en terras nas que non adoita nevar, sempre botei de menos eses días nevados de Lugo, nos invernos da infancia. Xa o dixo Julio Llamazares: os recordos son como a neve; escribes sobre eles e, segundo o fas, vanse derretendo. Nun dos poemas de Memoria de la nieve, o escritor leonés condensa así o paraíso perdido da infancia: “Una verdad cifrada dejé atrás: el humo denso y obsequioso de los brezos y la alegría de mis padres en el anochecer”. Precisamos a neve para sentirmos o conforto do lume, aínda que ás veces abonde coa neve da memoria.
Nestas senanas de peches perimetrais e illamento, visitei o Belén de Begonte de xeito virtual. Percorrín, a través da súa páxina web, acompañada pola voz de Xulio Xiz, as pequenas figuras en movemento seguindo o ciclo do día. E lembrei o protagonista de Cidadán Kane, porque todos levamos connosco unha desas bolas de vidro onde a neve cae perpetuamente.