O Concello do Courel pedirá formalmente que se retire a estrutura do entorno do castelo medieval
24 nov 2016 . Actualizado a las 07:57 h.O Concello do Courel está á espera de recibir un informe que encargou xa hai algún tempo á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural sobre a posibilidade de mudar de ubicación a torre eléctrica que foi construída hai 24 anos nas inmediacións das ruínas do castelo de Carbello. Cando dispoña deste relatorio, o goberno local ten a intención de dirixirse á dirección da empresa Gas Natural Fenosa -propietaria da torre- para pedirlle que busque unha solución a este problema.
Os responsables municipais consideran que a estrutura metálica altera gravemente a estética desta paraxe singular e que o problema se volveu máis agudo desde que -en datas recentes- se construíu un miradoiro fronte a este monumento histórico. A alcaldesa Dolores Castro sinala que o Concello xa mantivo tempo atrás un contacto informal coa empresa para ver que se podía facer a este respecto, en que se chegase a nada concreto. «Dixéronnos que na época en que se levantou a torre non había unha normativa que o prohibise e que cambiala de sitio sería moi complicado, pero nada máis», explica.
Unha operación custosa
A rexedora cre que a intervención resultaría probablemente bastante custosa, xa que ademais de desmontar a torre e levantala noutro sitio será preciso modificar o trazado da liña eléctrica. «Ademais, nesa zona hai moitos penedos e seguramente non será fácil encontrar un sitio alternativo, pero a pesar de todo queremos intentalo porque o impacto paisaxístico é moi serio», sinala. «Pretendemos saber polo menos o custo que podería ter a operación e ver se se pode conseguir algunha axuda para levala a cabo», agrega.
A presenza da torre no entorno do castelo xa foi obxecto de numerosas críticas e deu pé a algunhas iniciativas que nunca chegaron a saír adiante. En 1997, o Partido Popular presentou no pleno municipal unha moción na que instaba ao entón alcalde -o socialista José López Fontal- a pedir á empresa a retirada da torre. No 2004, a cuestión non experimentara ningún cambio e o colectivo ecoloxista SOS Courel acusou ao alcalde de mostrar un «nulo interese» por encontrar unha solución. Catro anos despois, o delegado provincial de Cultura, Xoán Xosé Molina, comprometeuse a facer xestións para intentar que o poste fose cambiado de lugar. Doce anos despois a torre segue no mesmo sitio mentres que a afluencia turística á Serra do Courel seguiu aumentando.
Entre a Orde de Santiago e o Paleozoico
As orixes do castelo de Carbedo -a única fortaleza que se conserva na Serra do Courel- remóntanse á Idade Media, pero non se coñece a data exacta da súa construción. O historiador Julio Vázquez Castro, autor do único estudo publicado sobre esta construción, sinala que o documento máis antigo no que aparece mencionado é unha carta de doazón que o fidalgo Nuño Peláez asinou no século XII. Porén, o investigador apunta que o lugar probablemente xa foi utilizado como fortificación en tempos anteriores, incluso talvez na época romana, xa que permite controlar unha estratéxica ruta natural que enlaza os territorios de Lugo e León a través dos vales dos ríos Lor e Selmo. Cerca do castelo foi encontrada a coñecida «táboa da hospitalidade» castrexo-romana que se conserva no Museo Provincial de Lugo.
O castelo distínguese tamén por ser a primeira posesión fortificada que tivo en Galicia a orde monástico-militar de Santiago, que o recibiu como doazón do mencionado Nuño Peláez en marzo de 1181. Salvo un período comprendido entre 1198 e 1220, no que estivo confiscado polo rei Afonso IX, pertenceu sempre á orde santiaguista ata que quedou abandonado a finais do século XVI.
Na antiga fortaleza nunca se realizou unha investigación arqueolóxica. As rochas sobre as que está construído ofrecen por outro lado un importante valor científico, dado que encerran un conxunto de fósiles de pequenos animais mariños da Era Paleozoica, cunha antigüidade de 530 e 515 millóns de anos. Este xacemento foi dado a coñecer en 1994 polo xeólogo alemán Thilo Bechstädt.