Un museo de inquietudes


En 1884 dona Emilia Pardo Bazán, sempre atenta ás últimas tendencias da cultura europea, preconizaba a necesidade de recoller «esas tradicións que se perden, eses costumes que se esquecen e eses vestixios de remotas idades que corren perigo de desaparecer para sempre [...] non co fin de poñer outra vez en uso o que caeu en desuso [...], [senón coa intención de] conservar a súa memoria e formar con eles, por dicilo así, un museo universal». A iniciativa retornou unha e outra vez, ata que o Seminario de Estudos Galegos crea en 1930 un museo etnográfico que a Guerra Civil veu truncar.

A comezos do ano 1976 conflúen as ansias democráticas dunha xeración nova que, desde o ámbito universitario e profesional, mantivera aceso o facho nas postremeiras da ditadura e as esperanzas inquebrantables dalgúns membros aínda activos do galeguismo republicano. A conxuntura era, decididamente, propicia, e o padroado constituído para crear un museo do pobo galego tivo a sorte de contar co beneplácito do alcalde de Compostela, Antonio Castro, e do ministro de Cultura, Pío Cabanillas. A sintonía dos fundadores coas autoridades dun réxime en vías de extinción fixo posible a cesión do antigo convento dominico de Bonaval e a achega dos recursos para iniciar a súa rehabilitación. Non faltaba máis que botar a andar o museo.

Don Xaquín Lorenzo e don Antonio Fraguas, primeiros presidente e director, respectivamente, caracterizárono como un museo de inquietudes. A clave do proxecto cifrábase na necesidade de rexistrar, conservar e expoñer os trazos dunha sociedade en transformación, para ben e para mal, e no desafío de afianzar a identidade da Galicia nova. Eran moitas as expectativas e, pouco a pouco, fóronse tornando realidades tanxibles. Ao compás da rehabilitación do conxunto de Bonaval sucedíanse as salas temáticas, os servizos socioculturais e os espazos abertos a outras entidades e colectivos. Ao tempo, íase formando o equipo profesional que constitúe a noz, pequena pero densa, do traballo cotián.

O camiño non estivo exento de dificultades, pero sempre contou co recoñecemento das institucións e da comunidade. No 2007 a corporación municipal compostelá concedeulle ao Museo do Pobo Galego a Medalla de Ouro ao Mérito cultural. Ao ano seguinte, o Premio Nacional da Cultura Galega recoñecía tres décadas de labor no ámbito da cultura popular e de base.

O Premio Fernández Latorre vén ratificar que o Museo do Pobo Galego mantén a súa razón de ser, unha realidade moi gratificante para o amplo colectivo humano que o sustenta e, singularmente, para as persoas que permanecemos desde aquel afastado 1976. Despois de corenta e dous anos, e en transo de renovación e ampliación, xa non ten aquela urxencia por recoller os trazos materiais e intanxibles da cultura tradicional, senón a de integralos no presente para que sirvan á misión de nutrir a esencia de Galicia. Quere ser un museo de identidades, porque a identidade non é única nun pobo que pasou de emigrar a acoller migrantes; un país de galegas e galegos de toda condición e con capacidades diversas.

O Museo do Pobo Galego simboliza a nosa historia e é unha referencia de cara ao futuro. Nese propósito converxen os afáns das Administracións, das institucións da cultura e da sociedade á que, en definitiva, se debe.

Por María Xosé Fernández Cerviño Patroa do Museo do Pobo Galego

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

Un museo de inquietudes