O idioma galego reserva o substantivo tardiña para referirse aos primeiros momentos do serán, xusto cando comeza a pórse o Sol. A palabra goza dunha excelente saúde, máis aínda nesta época do ano en que os días se visten coas súas mellores luces. Estás vendo a información do tempo na TVG e os presentadores avisan da apertura de grandes claros contra a tardiña. Escríbeslle un wasap a un amigo e resolvedes iso, o plan perfecto, tomarlle un viño á tardiña. O equivalente en castelán, tardecita, ten pouco uso no español peninsular, só resistente no territorio canario. Prefire expandir a súa sonoridade polas Américas, en especial pola Arxentina. Na primeira interpretación de Balada para un loco —célebre tango composto por Astor Piazzolla, con letra de Horacio Ferrer—, xa nos advirte a voz de Amelia Baltar: «Las tardecitas de Buenos Aires tienen ese qué se yo, ¿viste?». Non se discute. En efecto, as tardiñas —situémolas onde queiramos— custodian ese algo transcendental que escapa a toda definición precisa. Unha reverberación como de eternidade diaria que se comprime no tránsito do solpor, indagacións profundas, balances internos, diálogos salvaxes, un solapamento de tempos onde se nos revela a sinonimia da infancia e a vellez. O sector da hostalaría, máis atenta ao material, puxo de moda dende a pandemia o termo tardeo —de expresión seca e presuntuosa, nada que ver coa música lixeira da tardiña— para referirse ao costume de prorrogar o vermú da fin de semana ata a hora da cea, saltando polos bares. Somos fillos da época. Coma tantos, véxome metido ás veces nesas leas, empoleirado nos praceres boomers do tardeo, no agradable xogo de dilatar a sobremesa cos amigos como antes faciamos polas noites. E ocorre que enseguida me apetece fuxir e prepararme para o estado paseante da tardiña. A esa hora concorre unha procesión que circula con paso lento por avenidas, parques, corredoiras, beiravías. Xente contaxiada polo crepúsculo, xente que sae ou regresa, xente que retoma ou abandona. Xente que afirma ou dubida, xente que se exalta ou padece baixo a luz en declive, ou se cadra todo á vez mentres camiñan sen rumbo fixo, alá onde queiran as pernas, expatriados dun país indefinible. Claro que non son mellores nin peores. Pero crúzome con eles e sei que levan dentro ese qué se yo, ¿viste? Unha tristura alegre, unha alegre tristura, esa consciencia diminutiva da tardiña.