34 cartas de amor e de guerra


Constitúen un capítulo esencial e especial da epistolografía galega escrita polos condenados a morte nos anos da Guerra Civil española. O autor destas Cartas de un condenado a muerte, José Mejuto Bernárdez, de Cangas do Morrazo, foi executado en Pontevedra o 26 de xullo de 1937, aos 31 anos de idade. Dono dun pequeno taller mecánico, deixaba muller (Alejandra) e catro fillos pequenos. Cando un dos fillos vai entrar en quintas, a familia decide emigrar, toda, a Buenos Aires. Con eles, na maleta das cousas íntimas, viaxaron as cartas, que Ana Paula Mejuto, neta do fusilado, leu cando tiña dezaoito anos: leunas e chorou durante días.

Anos despois, bateu na capital arxentina coa profesora Olivia Rodríguez, e nese encontro está a raíz da presente edición, feita co decoro debido por Alvarellos. Contén unhas palabras de ouro de Eduardo Galeano (as últimas que publicou?): «La historia de este obrero gallego, culpable de nada, es la historia de España, condenada a cuarenta años de miedo y casi cuarenta años de amnesia». A introdución, de Ana Paula Mejuto, a neta do infortunado autor das cartas, titúlase, axeitadamente, Las palabras tienen la esencia de la luz. É unha introdución conmovedora escrita con pluma de ave. Para o volume de Alvarellos, prologado por min, recolleu importantísima documentación a profesora Olivia Rodríguez.

Hoxe este tesouro epistolar obra no Arquivo da Real Academia Galega, doado por Ana Paula Mejuto en xaneiro do ano pasado, días despois de visitar a illa de San Simón, unha das tres prisións nas que o seu avó escribiu este revelador epistolario. Na visita, percorreu o paseo dos buxos, levando na memoria (no corazón) as cartas nas que o recluso de 1936 describía aquela fermosura da Natureza. Onte presentamos este singular volume en Redondela, coa intención, unha vez máis, de que a Illa de San Simón acolla, canto antes, nun arquivo ad hoc, as páxinas epistolares escritas polos prisioneiros da Guerra Civil.

Nas primeiras cartas, aquel honrado traballador e agarimoso pai de familia escribe aos seus convencido de que axiña sairá da prisión pois nada ruín fixera. Era tan inocente como veraz. Pouco tempo despois, xa condenado a morte, José Mejuto trata de consolar á muller, á nai e á irmá, o único que lle importa, máis que a súa persoal traxedia. Estamos ante unha historia exemplar, formulada nunha prosa excelente, obra dun daqueles obreiros da época da República que lle acariciaban o lombo ás palabras. 

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos

34 cartas de amor e de guerra