Buscar a morte

Luís G. Tosar
Luís González Tosar RETRATO ENTRE LIÑAS

FUGAS

13 mar 2015 . Actualizado a las 05:00 h.

Os historiadores da literatura consideran a Thomas Chatterton (1752-1770) o primeiro romántico suicida. Con 17 anos, este poeta inglés prodixio de creatividade, envelenouse con arsénico nunha bufarda de Londres. Outros grandes, Coleridge, Keats, Shelley, Vigny... fixeron logo dil un heroe. Sabido é que tirarse a vida pola mau non tiña consideración intelectual ata que Goethe publicou a súa novela epistolar Os sufrimentos do mozo Werther. Se como afirman algúns, a literatura é fundamentalmente vida, semella normal que a morte ande case sempre á súa beira. E se a poesía alixeira o peso do ser, ao trascender e ensanchar a realidade a través do milagre da palabra, acubillando e fornecendo soños, non é de extrañar que algúns esculcadores da alma humana desistan da propia existencia. Como o resto dos humanos, os escritores están expostos, por moi diversas razóns, a situacións límite, encrucilladas contraditorias nas que o soño máis desexado é a morte. Suicidarse sería, en definitiva, outro xeito de morrer. Claro que a mitoloxía do poeta melancólico, tuberculoso e agoniado, que remata pondo punto e final, non conforma hoxe categoría lírica. De por parte, ao longo de todas as épocas e non por coincidencia, houbo grandes escritores que acabaron consigo: Ángel Gavinet, Antero de Quental, Mario de Sá Carneiro, Maiakovski, Attila József, Leopoldo Lugones, Alfonsina Storni, Hart Crane, Stefan Zweig, Sylvia Plath, Ernest Hemingway, Paul Celan, Gabriel Ferrater, José Agustín Goytisolo, Malcolm Lowry ou Reinaldo Arenas, entre outros moitos. E non falemos dos ignotos. Onda nós, contradicindo a sona da sempiterna señardade, Aurelio Aguirre sería, de ter afogado adrede aquel tórrido día de xullo de 1858 na coruñesa praia de San Amaro, un suicida de vocación. Mais, en realidade, as letras galegas non son pródigas en autoinmolados. Lembro agora ao pensador Celestino Fernández de la Vega, que se botou ao Miño; a Antón Alonso Ríos, autor curiosamente de O siñor Afranio. Como me rispei das gadoupas da morte, que se guindou a un tren en Buenos Aires e a Manuel Riveiro Loureiro, o novelista que foi neno da guerra en Rusia e que se guindou da fiestra da casa na Coruña, o mesmo que o ensaista Xosé Manuel López Nogueira, en Compostela. Escadasí, o poeta ourensán Antón Tobar, a quen lle escoitei varias veces anunciar o seu suicidio, morreu na cama, pracidamente, sen violencia.