O 21 deste mes de Santos do ano 2006 falecía meu amigo benquerido Pepe Agrelo Hermo, nado e soterrado na parroquia de Santa Cristina de Barro en Noia. Non hai ano, dende aquela data fatal, no que non lembre o cabodano do seu pasamento no Hospital de Compostela onde eu tamén naqueles días loitaba por vivir.
O azar levounos a un tempo aos dous a aquela sala en penumbra cada un coa súa eiva, cada un cos seus médicos, cada un cos seus coidados e cada un cos seus pensamentos. Alí ámbolos dous soubemos que a inconsciencia de morrer só é comparábel á do nacemento. Non sentes ren e só albiscas no manancial onde xorde a vida, unha manchea de vagas de todas as cores.
Millóns de espirais que xiran e xiran conformando figuras informes, toda unha xeometría que ben puidera explicar a loucura da existencia da alma aniñando nalgún recanto do noso corpo que, despois de tanto tempo inexplorado, alumea de súpeto o sangue nas veas coma se un río de neon roxo latexara entre a musculatura baixo a pel.
Cheguei a amar moito a Pepe porque descubrín nel a integridade, a honradez e a coherencia vital das que eu nunca dispuxen. Era sobre todo un valente. Non un ousado, senón un valente. Un ser libre, consciente de selo, que non se arredaba diante dos perigos e das trampas da mar arborada pola que levou coma Odiseo, encadeado ó leme, a nave da súa vida. Pepe Agrelo era un aceno continuado, falaba máis coas mans e co corpo todo que coas palabras. As verbas escribíaas con pluma de ouro e coma os fenicios con tinta púrpura acadada na sabiduría dos seus laboratorios. A paixón expresiva domináballe o corpo todo e a súa mirada era un atlas no que habitaban os ríos, os océanos e os continentes todos.
Tódalas falas e tódolos pobos con tódalas súas arelas e afáns, vivían no mirar de Pepe Agrelo dun xeito tan patente que a todo aquel que no seu ollar se reflexara, quedáballe sabido que estaba diante dun home indomábel. Así era que o perverso e o fazái sabían ben que diante deles erguíase o estandarte limpo das xentes espidas que non fan uso das roupas e das galas que locen os hipócritas para enganar ós inocentes e ás xentes de boa vontade sempre, per secula seculorum, maltratada, baticada e levada arrastras polos pedregais da fame, da guerra e da enfermidade.
Pepe Agrelo era un clásico. A simbiose pura de Atenas e Roma das que aprendeu o respeto pola propia fala, pola propia patria e pola propia xente. Esa cultura clásica que alimentaba a súa alma foi a que o levou nun viaxe sen retorno ao teatro.
A escena móbil e marabillosa das xentes en busca da vida pola rúa e o máxico decorado da natureza nacendo e morrendo coa terquedade dun rondó sinfónico, levaron a Pepe Agrelo a facer o seu niño onde curar as penas, nas outas copas das bambalinas do teatro. Todo el converteuse nunha tremoia con vida, nun deus ex machina que todo resolvía sobre as táboas onde a dignidade paría en escena a súa irrefreábel ansia de liberdade.
Aquel serán do mes de Santos no Hospital, eu percibín un ar frío que cantaba entre as tubaxes, as gasas e os algodóns: clamitans liberum se esse. Así morreu Pepe. Clamando que el era libre.