Os libros son como as persoas: hainos simpáticos, desprezables, intranscendentes, frívolos, profundos, divertidos, feos, interesantes, tóxicos, aburridos, ridículos, inesquecibles… E logo, tamén como nas persoas, existe outra categoría: os imprescindibles, lecturas aditivas, obxectos dun afecto, ou, mesmo, dun amor tan contundente que a súa ausencia se nos fai difícil de soportar. Non quixera eu intensificar a hipérbole poñendo un libro ao nivel dos amores da miña vida, pero é o certo que, como estes, malia ao seu xeito, algún tenme inducido momentos únicos, que como fotos sepia cos bordos dentados conxelan breves, fugaces resumos diso tan maliño de definir que chamamos, ai!, felicidade.
Da pequena pero puída xema que é o Viaje a la Alcarria, de don Camilo, levo eu construída unha teoría do paseo. Non direi da viaxe (e, contra o título, creo que o autor tampouco o diría), pois na pequenez do traxecto reside, precisamente o engado da obra: converter unha comarca, apenas un monllo de vilas en varios días, nun universo de emocións, nun entrañable inventario de encontros e personaxes que adquiren perfís sublimes só porque o viaxeiro os observa e describe. Hoxe, cando as viaxes son obxectos de usar e tirar, meros produtos de consumo rápido, resulta difícil experimentar que o sentimento puro da deambulación e o paseo poida atoparse en pouco máis de oito hectáreas. Porque é na distancia curta onde se aprecian as arestas, esas finísimas liñas de expresión que fan dunha paisaxe, dun ser humano ou dunha anécdota algo que, para sempre, pagará a pena lembrar.
Antes de andar fastidiado dos pés (cousas da idade), eu camiñaba moito, proxectaba no paseo unha estrutura case cinematográfica na que os meus ollos eran un a xeito de cámara que ía rexistrando xentes, camiños, aldeas, praias, bosques e regatos como milagres acabados de crear, como se, de cada vez, estivese eu estreando, do paquete, o mundo. O viaxeiro-CJC cría que a mañá se fixo para camiñar, a tarde para pensar e a noite para durmir. Pero, como o malo do traballo é que che parte a mañá, eu non tiña outra que camiñar polas tardes. Ben está. Así, foime dado contemplar marabillas do solpor, imposibles de describir.