«Temos dereitos lingüísticos e, ás veces, estánsenos negando ou regateando»

Rosario Álvarez, vicepresidenta do Consello da Cultura Galega, explica que se detecta unha parálise á hora de cumprir a Carta Europea para as Linguas Rexionais


santiago / la voz

O Consello da Cultura Galega ten na lingua un dos seus eixes de traballo. A súa vicepresidenta Rosario Álvarez ( Pontevedra, 1952) coordinou unha desas accións, o Foro de debate sobre a Carta Europea para as Linguas Rexionais ou Minoritarias, do que se extraen problemáticas comúns despois de reunir a representantes de todas as comunidades lingüísticas de España, tanto das linguas oficiais no seu territorio como as que non.

-Unha das achegas do foro é traballar para que a sociedade acepte como enriquecedor a diversidade lingüística. ¿Un mundo globalizado xoga en contra?

-Non se pode dicir que a globalización de por si é mala para a lingua, pode selo ou non. Pode facer tanto que unha lingua desapareza porque os seus falantes tiran a toalla, réndense ante a forza avasaladora das grandes linguas de cultura; pero tamén pode producir unha reacción en contra, unha alerta social de tal maneira que unha comunidade lingüística diga que corre o risco de desaparecer e, polo tanto, reacciona. O galego pode estar en calquera das dúas. Está na nosa man, na dos galegos e máis nas dos que teñen responsabilidade de facer políticas culturais e lingüísticas, facer que torza do lado que debe torcer, que é alertar sobre o perigo de perder un patrimonio único que é a nosa lingua, de perder un sinal de identidade e que, no momento que se perda, é irrecuperable.

-Hai un factor no que coinciden todas as linguas oficiais (galego, catalán, éuscaro e aranés): a escasa presenza en ámbitos da xustiza e sanitario. ¿Como incide isto no seu futuro?

-En todos eses sectores que vemos que hai carencias xóganse dúas cousas. Por un lado, o futuro da lingua porque efectivamente, se a miña lingua é tan boa como a outra, ¿por que non está presente? Ademais do futuro, aí o que se está, e me parece máis grave, é incumprindo os nosos dereitos lingüísticos, que son tan reivindicables, tan dignos e tan atendibles como os de calquera outra lingua. Que uns teñan recoñecidos todos os seus dereitos lingüísticos e que outros pasemos xeración tras xeracións reclamándoos sen chegar a conseguilos non é xustificable nin xusto. Que calquera de nós cando vai a que o atenda un médico, un notario, a un xuízo..., teña que facer un acto de militancia para esixir o seu dereito non é aceptable. Os dereitos lingüísticos están na Constitución, no Estatuto, amparados pola Carta. Temos dereito a iso e, ás veces, se nos está negando e, outras, regateando continuamente. Neses ámbitos nos que non se cumpre a Carta xógase a supervivencia das linguas pero, o máis importantes, xóganse os dereitos nosos como cidadáns.

-Tamén se apuntou cara o comportamento do Goberno Central.

-Unha conclusión é que a Administración Central non está involucrada no desenvolvemento da Carta, non da pasos significativos no seu cumprimento e máis ben parece que hai unha parálise nos pasos que viñan dando anteriormente. Incluso deseña plataformas telemáticas para determinados tipo de procesos administrativos que só admiten o español. Ese tipo de medidas son unha puntilla para os dereitos que están recoñecidos. A Carta tamén di que se debe promover o recoñecemento, o coñecemento e o respecto mutuo dentro dos distintos grupos lingüísticos que o habitan. O Estado está obrigado a promover o carácter multilingüístico e que falar outra lingua sexa recoñecido como unha situación positiva, non o enfrontamento continuo entre grupos lingüísticos.

«Hai unha adscrición afectiva ao galego»

A situación das linguas oficiais existentes en España que están incluídas na Carta é análoga, pero se nalgunha se fixa especialmente Rosario Álvarez é no vasco por como foi recuperando falantes entre a mocidade e a rapazada. Dende o Consello seguirán con accións nesa promoción. O 12 e o 13 de abril celebrarán a vixésima edición dos Encontros de Normalización Lingüística, que este ano centrarán no deporte.

-Nas conclusións do foro da Carta Europea, recóllese que aínda permanece nalgúns sectores a crenza de que o galego estorba para ser máis modernos, ¿queda moito do tópico?

-Si que queda. Está bastante superado, pero aínda non por completo. Hai persoas que aínda seguen pensando que o galego ten un plus de ruralidade co que non se senten cómodos a pesares de que mudou moitísimo a percepción da sociedade galega nas últimas décadas. O feito que non haxa máis publicidade e que no comercio non haxa máis uso visible do galego -que hai máis do que había uns anos-, débese a que aínda nos sectores económicos hai unha percepción de que o seu negocio pode verse afectado por iso, sen facer caso aos estudos, que din que nos produtos alimenticios se lle dá máis valor.

-Se houbese que diagnosticar a saúde da nosa lingua e á vista de informes que fixeron dende o Consello da Cultura, como o do uso do galego entre a mocidade, ¿cal sería a súa situación actual: estable, grave...?

-É un paciente que ten crises fortes pero tamén conta con indicios de mellora. Un médico ben preparado debería saber apreciar eses indicios de mellora e tirando desas fortalezas sacar adiante ese paciente.

-¿Cales son esas fortalezas?

-Ten dúas. Aínda é a lingua maioritaria da poboación galega, cousa que non todas as linguas minoritarias poden dicir. A outra é que, en xeral, na sociedade galega, incluso os que non a falan ou non o fan como lingua prioritaria, senten unha adscrición afectiva ao galego. Senten que o galego é una lingua que identifica aos galegos no mundo e senten unha afección positiva arredor do galego. Terrible sería que tiveramos que loitar contra unha desafección total. Ese afecto pola lingua e considerala como un sinal de identidade que nos identifica como galegos é unha fortaleza.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
17 votos
Comentarios

«Temos dereitos lingüísticos e, ás veces, estánsenos negando ou regateando»