ESCRIBO o título deste artigo e quédome parado. O pasado xoves, na Coruña, Euloxio Ruibal, Manuel González e mais eu, presididos por Xosé Ramón Barreiro Fernández e convidados por Chema Paz Gago, falamos na Real Academia Galega sobre «a construcción da palabra galega». A lingua, ¡sempre a lingua!, como representación simbólica do mundo. Irremediablemente, acabamos falando do país, do tempo que nos toca vivir, das cousas que nos rodean e de nós mesmos, pois as palabras son a representación do mundo, e igual que non hai mundo se non hai palabras, tampouco existirían as palabras se non existisen as cousas que nos rodean (se non existísemos nós). E ao sair da mesa redonda, logo de cear, cruzámonos coas bandeiras e as pancartas, as proclamas e o entusiasmo dos partidos. Empeza a campaña electoral. En realidade hai tempo que estamos nela, pero o xoves foi, coma quen, o disparo de saída. Dou clases na Universidade. Os meus alumnos e alumnas andan arredor dos vintedous anos. Os máis deles licéncianse dentro dunhas semanas. «¿E agora que...?». Pregunteilles polas eleccións. Non polo que ían votar (que moitos non están seguros de que vaian facelo) senón polo que, como cidadáns, lles piden aos políticos, qué cousas lles preocupan, qué lles interesa da palabra electoral, mesmo das promesas destes días de tanto cartel e tanta megafonía. Pedinlles que mo explicasen en 20 liñas. Un deles limitouse a escribir no medio do folio: «Queremos futuro». E velaquí o título do artigo de hoxe, que abre tamén a carreira cara ao próximo día 19. Non vou revelar aquí o meu voto. Alá cada quen cos seus intereses e mais coa súa consciencia. Mais a idea de futuro paréceme importante, porque hai poucos días que un escritor amigo despachaba a cuestión identificando futuro con fume, aire, ilusión, fantasía, e contrapoñíao a aquilo tan galego de «val máis paxaro na man», ou «Virxenciña, mellor ficar como estamos..., ¿para que arriscar?». E non é así. O meu alumno escribe: «Queremos futuro». ¿Qué significa? Sospeito que todo o contrario do conformismo e a resignación. Futuro quere dicir proxectos, capacidade para poñelos en marcha, horizonte para unha sociedade mellor, porque o aire que respiramos ou abafa, de tan contaminado, ou aburre, de tan repetido. Diciámolo tamén na Coruña: o aburrimento é a antesala da morte. Os nosos velliños empezan a morrer cando perden interese polo que acontece arredor e se aburren de todo. Os nosos velliños e a sociedade no seu conxunto. Futuro para que eses rapaces e rapazas que saen das facultades (case cen mil matriculados) poidan dispoñer de si mesmos como realmente lles pete, sen vérense forzados a emigrar e buscar horizontes fóra (moi cualificados, iso si). Futuro para a nosa lingua e para a nosa identidade, sen provincianismos chauvinistas, pero tamén sen complexos. Futuro para apostar, aínda a risco de trabucarnos. Futuro para vivir e actuar como cidadáns, non como clientes, nin como súbditos, nin como reserva subvencionada que non pode aspirar a outra cousa. Futuro para emparellar e dispoñer dun modesto apartamentiño de aluguer, pagado co propio esforzo e a propia autoestima. Futuro para empezar a vivir, e para que os que imos algo máis vellos poidamos ver empezar a vivir aos nosos fillos. ¿Significa isto un vento fresco? Pois que corra: unha boa refolada de aire, rexa e alegre, que levante os papeis e os bote fóra das mesas, que os tire dos caixóns e das carpetas resesas de sempre, aínda que non sexa máis que para volvelos coller e para que outros ollos os lean.