O outro día estaba lendo a correspondencia do pintor Luís Seoane cun amigo da Arxentina. Seoane estaba pasando unha tempada en Galicia no ano 1967 e contáballe que, ademais do traballo, aproveitaba para facer escapadas a ver «marabillas románicas e barrocas» e sinalaba como toda Galicia era xa un bosque. Seoane tiña un recordo de infancia dunha Galicia coa terra traballada e os montes como parte do sistema agrario: limpos e empregados de mato. E dicía unha clave. Eses bosques que lle recordaban a miniaturas medievais francesas estaban enchéndose de lobos e xabaríns.
Inmediatamente lembreime do asunto ao recordar cantas veces teño escoitado eu nas aldeas que o xabarís, os esquíos ou os lobos botáraos a Xunta, unha misteriosa Xunta nun landrober oficial que guindaba alimañas polo monte adiante. Este ano súmanselle á lista as velutinas e as víboras. A carta de Seoane confirma, sen dúbida, que a Xunta xa existía en tempos de Franco e xa guindaba de acola bichos bravos, ou ben que simplemente herdou competencias do Icona ou outra entidade da época.
As lendas dos nosos avós falaban de mouras e xigantes. As lendas dos nosos pais teñen por monstro a unha Xunta que é unha sorte de ente maligno destinado a tocarlle as narices aos mariñeiros e labregos. Aínda que razón pode haber, non hai dúbida de que esa mitoloxía nace da miseria de persoas que votaron en 1980 (menos dun 30 % da poboación) o Estatuto. A Xunta naceu como algo alleo á xente que non a votou. E de aí veñen estas teorías da conspiración.