A autora ceense lembra a influencia do avó no despertar ás letras
08 jun 2014 . Actualizado a las 07:00 h.Que difícil escribir en primeira persoa cando, precisamente, o que leva facendo unha toda a vida é agocharse detrás dos seus escritos.
Teclear «toda a vida» faime sorrir. Iso podería dicilo meu avó, que nos deixou a piques de facer noventa e nove anos, pero eu, que non lle chego nin á metade? O curioso, e certo, é que empecei a escribir historias dende o mesmo momento en que aprendín a xuntar letras, e palabras. De feito, os primeiros poemas que se me ocorreron fíxenos cando tiña apenas tres anos. Por suposto, non sabía escribir. Inventábaos e memorizábaos, e logo recitáballos a meus pais, que teñen transcrito algún deles.
Meu avó, que sempre tivo todas as palabras para as súas netas, contábame historias engaiolantes. A vida del estaba chea de anécdotas, comezando polos traballos. O primeiro, de camareiro no Café de Ramón. Un lugar no que aprendeu a xogar ao dominó, ao billar, a ler a prensa, e tratar con respecto aos clientes. Un lugar onde as palabras aboian no ambiente, algunhas, sen meditación previa. Coma cando aquel grupo de mozotes comentaba, dentro do café, que se os viñan buscar para a guerra, negaríanse. Eles non estaban de acordo coa causa, e moito menos, coas forzas. Palabras, insisto, que leva o vento.
Ou, se cadra, non. Porque o catro de agosto, non todos aqueles mozos, pero si dous deles, meu avó e o seu amigo Joaquín, decidiron cruzar de noite a ría en barca, e agocharse no monte. Evitaban ir á fronte. E así estiveron vinte e sete meses, vivindo en covas, ata que co indulto, puideron entregarse. Palabras, que leva o vento.
Palabras dos bares, nos que a xente traga co viño os males do día, e pousa no mesado os cóbados e tamén o peso da vida.
Non entrei no Café de Ramón nunca, pero aquel bar, forma parte da miña vida, coma a Taberna da señora María, miña avoa, que máis ca un bar, tiña un centro social. Alí miña nai fregou nas mesas de madeira con lixivia para borrar as pegadas do tinto. Dende aquela, non probou esa clase de viño, e dende entón tamén, aprendeu a escoitar as historias da Santa Compaña, e deu en escribir moitas outras, inventadas con cariño, ao xeito das que alí se narraban.
No que fora aquela taberna, logo a sala da casa da aldea na que pasei os meus veráns, escribín unha novela chea de inocencia, a que dan os trece anos. Logo converteuse en libro.
E de aí a seguir soñando e botar a navegar historias de papel? non hai nada. Foi onte aínda. Sigo a ser a neta dos meus avós, a que cre nas verbas, porque eles, o meu ADN, demostraron de lonxe ser xente de palabra.
María Canosa Blanco (Cee, 1978) é enxeñeira de Camiños, Canles e Portos pola Universidade da Coruña. Escritora, é autora de 20 libros (e numerosas publicacións en diversos eidos) de narrativa e poesía, para nenos e mozos. O primeiro, Bramido maino. Os tres últimos, moi recentes: Viaxes de inverno; Papá, que son os sorrisos?, e Ana xa chegou. Tamén ten participado en abundantes obras colectivas. Acadou numerosos premios dende moi nova, e entre eles o Avelina Valladares ou o Pura e Dora Vázquez. É columnista en La Voz de Galicia, e colabora no programa Verbas van da TVG. Acaba de ser elixida escritora do mes da Asociación de Escritores en Lingua Galega. Convidada en numerosas actividades: esta semana foi a mantedora do acto No bico un cantar, celebrado en Ourense.