Lingua proletaria

Cando a esposa do bo Shiva se lle acercou por detrás para pecharlle os ollos bromeando (quen son eu?), o sol apagouse, e entón el fixo nacer un terceiro ollo na fronte, co que podía velo todo a través do tempo, entender o pasado e prever o futuro, representado na actualidade con esa especie de lunar que os seus devotos portan no lugar «onde reside a sabedoría», para retela.

Entre nós comparamos o prezo ou a carestía das cousas co valor dun ollo da cara, e non é para menos, pero, canto custa este? Se tivésemos que pórlle prezo, supoño que moitos non o venderíamos por nada, aínda a pesar de que sempre nos quedaba o outro. E é que desde a famosa sentencia do código de Hammurabi, de ollo por ollo e dente por dente, non hai membro tan valorado no corpo. El ve, prevé e fainos entender, a pesares do que deixou dito o sabio Max Estrella cando, para defender a súa condición, mentres daba tombos pola noite madrileña sentenciaba con sabia clarividencia: «Os ollos son uns ilusionados mentireiros».

Só dúas cousas se chegaron a pagar con un ollo: a sabedoría e o coñecemento. Foi cando o xigante Mimir viu chegar a Odín, o valente deus dos pobos nórdicos, para beber da fonte da sabedoría que aquel custodiaba, na procura da prudencia e o bo xuízo necesario para guiar ós seus devotos. Tras largo regateo, a troco dun vaso de auga o vixiante pediulle un dos seus ollos. Tal vez desde ese momento quedou fixado para sempre o seu prezo.

Tamén no antigo Exipto se deu un caso semellante, despois de que Horus perdera un pelexando contra o seu malvado tío Seth; pero o sabio Tot, ó velo chosco, apiadándose del argallou unha prótese para o oco e colocoulla coas palabras máxicas: «O ollo dereito é a barca da tarde e o esquerdo é a da mañá», que ademais de disimular a falta tiña a virtude de lle permitir ver e entender o futuro, tanto á luz do sol como á luz da lúa.

O envexado ollo de Horus axiña foi pintado con vivas cores nas falucas do Nilo e os gregos copiárono para as amuras dos seus trirremes, como medio preventivo contra o mal que asexa a todo navegante, como un dardo disposto a devolver o ollamento ou como un vixía sempre atento ó porvir. O costume de tal amuleto mariño seguiu polo mundo adiante en todas as direccións, e aínda hoxe é posible velo estampado na amura dalgún pesqueiro, un ollo que, tanto na forma como no deseño, recórdanos a aquel do deus exipcio, fixo cara o horizonte, mirando e vixiando, protexendo sempre contra o mal ollar e conta o meigallo que tanto medo nos dá cando cabalgamos sobre as ondas.

Tamén o cristianismo escolleu para atributo da súa maior divindade un ollo atento e vixiante. Sen embargo non sempre cumpren os ollos coa súa función de vixía e alerta, de gardiáns do ben para previrnos contra o mal, foi o caso do atento pastor Argos, que tiña cen ollos para coidar calquera rabaño e por iso a mesma Hera o escolleu como custodio da ninfa Io, co fin de que Zeus, o seu promiscuo esposo, non se lease con ela. Pero contra os ollos vixiantes apareceu Hermes tocando a frauta, tan docemente, que o vixía adormeceu, pechou os ollos e o tunante acudiu ó leito da ninfa.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
9 votos
Comentarios

Ollos divinos