Traducións, versións e interpretacións

Francisco Ant. Vidal LINGUA PROLETARIA

BARBANZA

MATALOBOS

24 nov 2018 . Actualizado a las 05:00 h.

O Moisés de Miguel Anxo ten uns corniños, porque san Xerome, patrón dos tradutores e autor da famosa Vulgata, confundiu unha palabra hebrea que significa «corno» con outra que quere dicir «rostro resplandecente», e como ninguén ousou corrixir ó douto santo, así quedou por escrito durante séculos.

Traio isto a conto porque estes días, falando duns poemas de Sylvia Plath, ninguén se poñía de acordo en cal era a palabra máis adecuada para que un verso nos chegase con toda a forza que ten o orixinal. A discusión ampliouse a se bastaba traducir palabra a palabra ou lle había que dar volta ó verso para convertelo en algo así como un adaxio, dito ou refrán, ata facer certo iso de que cada lector é un intérprete diferente. E como tantas veces temos escoitado, non faltará quen coa tradución mellore o orixinal nin quen o desfigure, iso polo que o amigo Xulio se pregunta se non sería mellor, para algúns destes «filólogos» imaxinativos, dedicarse a escribir a súa obra e deixar os orixinais en paz.

Saber ata onde se é fiel ó que un autor quixo dicir ou cando é unha interpretación, é algo que se nos escapa á maioría dos mortais cando lemos a Günter Grass, Kavafis ou Kenzaburo Oe na nosa lingua (e non na deles). Aínda así recoñezamos que dun tempo a esta parte mellorouse moito en asuntos de tradución e temos exemplos claros de traballos ben feitos e editoriais que merecen todos os eloxios; pero a pesares desta mellora segue habendo moitos ousados que son máis transcritores de palabras ca intérpretes de ideas; e aínda para agravar a súa ousadía transcriben desde linguas e sensibilidades alleas ó orixinal, só por poñer no seu currículo que traduciron a Tolstoi ou a Yukio Mishima (versionaron diría eu); e moitas veces ata sen portar polas circunstancias vitais do autor, as que condicionan a súa mensaxe, co que se chega a confundir a tradución cunha interpretación mal arroupada de supostos que nunca estiveron na mente daquel.