LINGUA PROLETARIA | O |
11 dic 2004 . Actualizado a las 06:00 h.NUNHA CONFERENCIA, Federico García Lorca dixo que o teatro é o barómetro que marca a grandeza ou o decoro dun país, e hai uns días puiden apreciar a certeza de tal sentencia, e asemade comprobar como o teatro está moi lonxe de ser un divertimento para ociosos; ou como, por medio dunha boa interpretación e dun excelente texto, se pode converter nun retrato da condición humana. A compañía Teatro do Atlántico acertou de pleno ó poñer en escena O encoro , do autor irlandés Conor McPherson, non só porque os actores interpretan coa naturalidade de quen sente a historia como propia, senón porque con obras como esta, o público sacará ó teatro desa eterna crise en que vive. Apunto no meu caderno de novidades o nome deste escritor irlandés de trinta e poucos anos, capaz de facernos pasar dos momentos de alegría ás bágoas, da carraxe ó sosego ou do odio á solidariedade por medio dunha historia que mantén o interese constantemente. Xa sabemos que o peor texto pode converterse en excelso mediante un bo actor, e tamén que o peor actor convértese nun xenio da interpretación cando lle dan un bo papel, pero neste caso, ó soberbio labor interpretativo xuntouse un texto brillante e fantástico, que fala da rutina e do medo ó risco e ó cambio, da tendencia natural a permanecer encorados, iso que un profesor meu chamaba a inercia que nos leva a permanecer en estado fetal. Saín do teatro reconfortado coa literatura de raíz, despois de ver como este autor, a pesar da súa idade, é capaz de poñer as sensibilidades propias da tradición oral en escenas adecuadas á época do Internet e o teléfono móbil. Na escasa hora e media que dura o espectáculo, rin, chorei e sentín arrepío con relatos de fadas a quen lle pecharon o seu camiño cunha casa de moderna feitura, cun pederasta que se ergue do cadaleito para avisar ó sepultureiro de que quere ser enterrado ó lado da campa onde repousa unha neniña, ou o da cativa que despois de morta chama á nai por teléfono para lle pedir que vaia buscala porque lle ten medo á escuridade. Fábulas que nos parecen propias dos libros de lendas ou de contos populares, pero que aquí, coa frescura dunha adaptación ós tempos, fannos seguir meditando coas historias de sempre, coas lendas e contos que forman o particular libro de fe e moral da cultura dun país. Son os contos contados con nomes e apelidos, como os contaban os nosos avós, aproximando o relato que pode parecer fantástico a través dos coñecidos e dos familiares, de repente convertidos en protagonistas dun encontro co trasno burlón, coidador das trabes de ouro e xofre, para nos adoutrinar sobre a ambición e os perigos dunha escolla; ou coa fermosa moura do encanto, que peitea os cabelos cun peite de ouro, para poñer en evidencia e castigar ó avaro; lendas de lobishomes convertidos en pederastas e de ánimas penitentes que procuran a paz dos seus descendentes cunha mensaxe de última hora e de ultra-tumba. As lendas son o grande libro da fe dun pobo, o texto oficial da ética dunha comunidade, o selo da súa identidade étnica, algo que só son capaces de recoñecer os sabios, e só eles teñen o valor de readaptar estes textos, como fai McPherson en O encoro .