Uns días antes de Reis, facendo unhas compras nun área comercial, en concreto nunha tenda de telefonía, observei a grande cantidade de pais/nais que estaban a procurar un aparello móbil para os seus fillos. Se atendemos ás estatísticas, a maioría deses móbiles vendidos como churros, foron parar a mans de nenos/as menores de 12 anos. Moitos deses pais seguro que pensaron que o seu labor de resistencia xa ía ben cumprido e que coa compra tamén rematarían os problemas pero, nada máis lonxe da realidade, xa que agora é cando realmente empeza o conflito.
Comezar con bo pé é moi importante. Hai que orientar no bo uso. De non facelo ao principio, reconducilo despois, modificando os malos hábitos adquiridos, adoita ser moitísimo máis complicado. Por iso é crucial iniciarse de forma correcta e tomar o maior número de precaucións para integrar a tecnoloxía da maneira mais moderada e axeitada a súa idade.
É importante quedarse coa idea de que non pode existir barra libre. Hai que sentarse e falarlles dos beneficios que ten o seu uso axeitado pero, por suposto, tamén dos perigos, xa que co móbil pode accederse a contido inapropiado.
A educación dixital é esencial cando se comeza a empregar calquera dispositivo, pero tamén é importante saber que parte da aprendizaxe dos menores é por imitación, dende o nacemento ata o final da adolescencia. Os propios pais debemos facer un uso responsable e crítico desde que o rapaz é pequeno, xa que este o vai interiorizar por imitación. As normas de uso das pantallas, incluída a televisión, onde se pode ver serie tras serie, deberían ser familiares.
Fagamos agora un inciso, e antes de sentir culpa de deixar que o «aparato» se colase na nosa casa, débese saber tamén que a gran maioría das veces os beneficios superan os riscos, se aceptamos as conclusións do informe «Impacto do aumento do uso de internet e redes sociais na saúde mental dos mozos e adolescentes» elaborado por ONTSJ (Observatorio Nacional de Tecnoloxía e Sociedade do Ministerio de Asuntos Económicos).
Agora ben, iso non debe ser ningún consolo para os proxenitores. A OMS recomenda evitar expoñer aos menores de dous anos ás pantallas. O outro día nunha conferencia dunha psicóloga santiaguesa quedei abraiado cando dixo que xa se fabricaban soportes de tabletas para os carriños dos bebés e bandexas-soporte para os andadores. De tres a catro anos, non máis dunha hora ao día e «canto menos mellor». De entre 5 a 17 anos, este organismo aconsella non superar as dúas horas vendo pantallas.
Por iso os pais teñen a responsabilidade de guiar aos seus fillos/as no uso das tecnoloxías e establecer límites. O tempo de uso dedicado aos dispositivos é un deses límites. E non é algo trivial. Os rapaces adictos ao móbil teñen alto risco de sufrir depresión e soidade no futuro segundo un estudo da Universidade de Arizona.
*Julio Díaz Escolante é o presidente autonómico do sindicato educativo ANPE