A derradeira lección


Os artistas, os de verdade, fan obras que os transcenden. Unha aprende iso no Centro Galicia de Bos Aires: nunha vitrina, os simples obxectos de Castelao: as gafas, pinceis, papeis. Pero onda eles, na parede, a gran obra que percorre en calafrío a quen a mira máis de setenta anos despois, A derradeira lección do mestre. Un home morto no chan e os rapaces ao pé del, chorando; detrás, dúas árbores espidas, coma queimadas, e unha sensación de vidas varridas polo vento. As facianas, coma ocultas por unha sombra de vergoña que non retrata a morte, senón a inxustiza, e, sobre todo, o futuro. Non coñezo ninguén a quen non se lle asolagasen os ollos a primeira vez que observou ese cadro de Castelao. Na imaxe, pintada en 1945, aparece o futuro desolado dos lugares onde se mata a quen transmite o saber e a desesperanza dun país condenado á ignorancia. Ese cadro de Castelao nunca saíu de Arxentina, nun xesto simbólico que nos ensina desde unha parede o que foi o exilio como refuxio para esas persoas que coma un Castelao xa vello, canso e case cego, supuxeron o albiscar da Galicia soñada, esa que fose capaz de superar o mal, puro e cru, que pintou nesa e nas demais escenas do álbum Galicia Mártir. Castelao fixo ese cadro para aquelas persoas que, desde o outro lado do Atlántico, non debían esquecer o punto no que quedaba todo alá.

A final de ano o cadro vén de visita. Non volve, como cren algúns, senón que vén contarnos o calafrío. Será exposto na Cidade da Cultura e eu levarei as miñas fillas a que aprendan a derradeira lección do mestre: que aos seus tres e cinco anos xa levan ao lombo unha memoria que descoñecen pero que non deben esquecer.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
30 votos
Comentarios

A derradeira lección