23 de abril


Presidente da Real Academia Galega

Os domingos pola tarde, o meu avó Valeriano, que era garda civil, poñíanos ao meu irmán e máis a min a ler anacos do Quijote nun libro agora sen capas, coas follas reviradas, que aínda conservo entre os tesouros da miña biblioteca e da miña memoria da infancia. O meu avó Valeriano viña da parte de Sela, a beira do Miño, fillo de labregos. Con apenas dezaoito anos mandárono á guerra de África, como a tantos mociños das nosas aldeas, os que non podían pagar a pasaxe para as Américas e liscar así das levas militares. Mais no Exército, ademais de a disparar, ensinárono a ler. «Fixéronme un home -repetía-, porque a cultura é o que fai libres aos homes». Para el a cultura era a lectura, sobre todo dos xornais, que mesmo lía resesos de varios días, e máis os libros de texto (aritmética, gramática, xeografía), e o Quijote. A obra de Cervantes era unha especie de fetiche, disciplina obrigada á que nos sometía nas tardes dos domingos.

Habiamos ter nós daquela oito ou nove anos, e debo recoñecer que eran un suplicio aquelas sesións cervantinas. A única parte que atopabamos divertida e que nos facía rir era a pasaxe do bálsamo de Fierabrás, todos revoltos e a puñadas na parada da venta. Pero ao meu avó, que era un home especialmente disciplinado, non lle gustaban as nosas risas. «Estas cousas non son de broma», advertía. «Isto é cultura». Trabucábase nesta apreciación o vello. Pero era a súa maneira de pensar.

Andando os anos, xa con quince ou dezaseis, empecei eu a petiscar no universo das letras e a remexer en autores de certa significación, seguindo o guieiro espontáneo das antoloxías de bacharelato, alén das noveliñas baratas que alugabamos no quiosco de Puga (Silver Kane, Keith Luger, Marcial Lafuente Estefanía). Daquela descubrín a Valle Inclán (a Sonata de estío, que me ofreceu un libreiro), os Pazos de Ulloa de Emilia Pardo Bazán (o primeiro libro que merquei cos meus aforros), Follas novas de Rosalía… E ese ano, o meu pai, atendendo a miña deriva lectora, agasalloume nada menos que coas obras completas de William Shakespeare, que aínda conservo tamén.

O 23 de abril, Día Internacional do Libro, memoria destes dous autores universais, xunto co Inca Garcilaso, que tamén faleceu un día coma hoxe, ten xa que logo un significado especial na miña crónica de lector, amigo dos libros, eses compañeiros de sempre (case que dende a adolescencia, xunto coa música dos Beatles), que tanto me axudaron non só a comprender senón a compartir o mundo, e aos que tiven a honra de dedicar practicamente a miña vida, como autor, como lector, como editor e como profesor. Cunha derradeira cuestión, non menor: un 23 de abril, de 1990, naceu o meu segundo fillo, Tristán, que pode dicir que medrou e vive nunha casa chea de libros. Hoxe estamos todos de aniversario.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
27 votos

23 de abril