De todas as historias que van saíndo da abdicación do rei, a máis significativa paréceme esta do cadro inacabado de Antonio López, o xenial artista a quen lle encargaron un retrato da familia real aló a finais do século pasado e que, dezaoito anos despois, aínda non deu acabado. Desde logo, a culpa non é del senón de quen se lle ocorreu facerlles este encargo a un home obsesionado pola precisión e que entende a arte xustamente como negación do tempo, como demora. De feito, unha das súas obras máis célebres é un cadro que non pintou. Dese intento falido fíxose ademais un documental que tamén tardou dous anos en rodarse, e que resultou fermoso pero tamén falido. Titulábase O sol do marmeleiro e o seu director, Víctor Erice, deixou varias películas sen rematar el mesmo. Non sería por falta de pistas.
Na súa desesperación, ultimamente os funcionarios de Zarzuela levaran o lenzo ao Palacio Real, para que Antonio López traballase alí e non se distraese máis. Un ten a tentación de imaxinar o rei indo a mirar impaciente por onde ía o retratista e se lle saía o parecido. Se cadra diríalle o que o papa Xulio II a Michelangelo Buonarroti cando vía que se atrasaba pintando a Capela Sextina: «Cando acabarás?». Ao que o toscano respondía: «Cando acabe». Isto era polo menos o que se dicían Rex Harrison e Charlton Heston na película. O que si contou o propio Michelangelo nun poema é como estaba farto de que lle pingase pintura na cara ao traballar boca arriba e, literalmente, canto lle doía o cu pola postura incómoda. A frustración de López seguramente sería similar, se cadra excluídas as molestias na rexión sacra. Pero nos dous casos a arte sobreviviu ao poder: para cando Buonarroti acabou, Xulio II morrera; para cando López acabe, Juan Carlos xa non será rei.
Se acaba. Agora din que ao pobre de Antonio López estanlle apurando para que remate o cadro como moi tarde a finais do verán e poder así exhibilo na exposición que queren facer en Palacio cos retratos das coleccións reais. Non sei se isto de meterlle presa é o que vai funcionar mellor.
En O sol do marmeleiro Antonio López intenta pintar os efectos do tempo sobre unha árbore do seu xardín, pero non pode, precisamente, porque o tempo pasa. A luz dá dun xeito a unha hora e doutro a outra, o vento move as ramas. Ata que ao final o artista desiste e conta un soño, que é xustamente o que é a arte: unha tentativa falida que acaba nun soño. Algo así foi o que lle pasou a López co seu retrato da Familia Real: primeiro pintaba á raíña cun vestido de cor vainilla pero logo decidía substituílo por outro estampado porque a vía distinta. As distancias entre os personaxes ían cambiando, e tamén os seus xestos. Digamos que o cadro adquiriu vida propia, como o retrato de Dorian Gray do que escribiu Oscar Wilde, que ía reflectindo os cambios na alma do modelo.
Tamén nos frescos da Capela Sextina co tempo abriuse unha greta, xustamente entre o dedo de Deus e o dedo de Adán -foi máis ou menos pola época en que empezou a escribir Voltaire. Así que a hipótese de que os cadros teñen vida de seu é máis ou menos certa. Quizais se Antonio López fixese unha exposición dos bosquexos en orde cronolóxica veríamos unha historia muda da familia real pero máis sincera, con todos os seus éxitos e fracasos, sen o ouropel nin a haxiografía. Se cadra Antonio López, coa súa sensibilidade complicada, intuía xa que don Juan Carlos non ía rematar o seu reinado e que, polo tanto, o que lle correspondía era un retrato inacabado.