COÑECÍN A MARIANO no aeroporto, ese lugar onde suceden cousas, pero que parece fóra do mundo, fóra da realidade, ata que Iberia se encarga de explicarnos que non, que estamos aquí, aparcados no medio do camiño, sen horarios, medio perdidos, e hai que armarse de paciencia, cos usuarios dando voces ao noso redor e os empregados impasibles, «faga a súa reclamación, señora», despachando expedientes coma quen despacha pólizas. Decidimos tomar xuntos un café, que logo foron varios, segundo o tempo corría, e pregunteille se era arxentino, polo aquel da fala. Díxome que si, mais engadiu axiña que os seus pais eran de Noia e que levaba xa máis de dous anos en Galicia. Non é o primeiro caso que atopo. Mariano ten trinta e poucos anos. Cando a última crise arxentina, recén casado, perdeuno todo: os aforros que xuntaran el e maila muller para mercar un piso e iniciar unha familia. Licenciado en Psicoloxía pola Universidade de Bos Aires, con varios másters de empresa, decidiu daquela facer o camiño ao revés. Os seus pais deixaran a vila de Noia para abrirse ao mundo do outro lado do océano, onde tantos paisanos fixeran o mesmo, e a eles tocoulles exactamente o contrario. Levan dous anos vivindo en Santiago, nunha desas novas vilas dormitorio que nos últimos tempos tanto medraron arredor da capital. Traballa como coordenador de márqueting para unha empresa multinacional con establecementos en Galicia. «Tivemos moita sorte, aínda que nos custou moito afacernos, e se cadra non estamos afeitos de todo. Pero vainos ben. A familia de aquí axudounos moito. Queremos mercar unha casiña, con xardín, antes de que veñan os fillos». Certamente, son uns afortunados. Din as cifras que a poboación de Galicia, case que en caída libre nas últimas dúas décadas, vén remontando algo. Na miña casa eramos sete. Os meus veciños, cando eu era rapaz, tiñan entre tres e oito fillos. Algúns chegaban a once. Xogabamos todos no barrio. Non correu tanto tempo dende entón. De ser un pobo prolífico, fundamentado en parte na tradición das vellas familias campesiñas, pasamos ser, xunto con Asturias, a rexión máis envellecida e con menor crecemento demográfico do mundo. Digo ben, ¡do mundo! Se a principios do século XX a poboación galega representaba o 10,6% da poboación española, hoxe non chegamos ao 6,5%. Velaquí un motivo de reflexión diante do cal os nosos políticos non saben que facer. Este lixeiriño repunte do 2003 (13.724 habitantes máis, entre os 2.732.926 que somos) procede case que exclusivamente da inmigración, moitos deles dos chamados retornados : fillos ou netos de emigrantes que volven á terra empuxados en parte polas precarias condicións de vida nos países de instalación (Sudamérica e Centroamérica) e en parte pola saudade dos pais e dos avós, que nunca esqueceron o recuncho que noutrora deixaron. Mariano é un exemplo. «Os vellos aínda seguen alá. Cóstalles volver», coméntame. Fixéronse maiores, teñen outros fillos, o regreso non é tan doado para eles. Curiosamente, volve a seguinte xeración. Abrirlles as portas, acollelos entre nós é cuestión de xustiza, mais tamén de supervivencia. ¿Como soñar un pobo sen gromos que o renoven? A compañía Iberia anuncia a saída do voo. Catro horas de retraso. Intercambiamos tarxetas. Oxalá teñan sorte, toda a que os seus pais demandaban cando tiveron que partir, igual que eles volven agora.