Mamá, papá: necesito límites!

Os fillos precisan guiarse por unhas normas básicas para crecer con seguridade


«Se non lle dou ao meu fillo todo o que me pide, pode pensar que non lle quero». Aínda que esta frase pode parecer irreal polo absurdo do razoamento, é máis habitual do que cabe imaxinar en pais e nais que temen perder o cariño e o respecto dos seus propios fillos. Cando o certo é que é xustamente ao revés: os nenos séntense valorados, apreciados e seguros de si mesmos cando se lles pon uns límites razoables e se lles esixe o seu cumprimento. O que significa transmitirlles as regras do xogo aos poucos, pero desde o minuto cero, adaptándose á súa idade e momento de madurez. É esaxerado empezar a pór normas a un bebé de apenas uns meses? Para nada: simplemente vai permitir que o neno interiorice de forma natural que existen unhas guías ou límites que lle axudarán a vivir en sociedade e que están supervisadas polas persoas que máis lle queren no mundo: a súa familia.

Por tramos de idades, estas son algunhas pautas xerais:

De 0 a 3 anos. As rutinas e os límites son necesarios desde os primeiros anos de vida. As aprendizaxes que non se producen no momento oportuno son moito máis difíciles de adquirir con posterioridade. Por iso é tan importante establecer rutinas adecuadas relacionadas co soño, a comida ou os límites da conduta.

De 3 a 6 anos. Neste período fundamental na formación da personalidade e na interiorización das normas de convivencia hai que transmitir a mensaxe de que certos tipos de comportamento son de todo inaceptables, incluso aínda que o neno non entenda por que. Así, na categoría do estritamente prohibido deberíanse atopar as condutas que fan dano a outras persoas (como pegar, morder, tirar do pelo, dar puñadas ou empuxar) e as que poderían pór en perigo a súa propia integridade (como intentar meter os dedos no enchufe, xogar cos coitelos ou soltarse a man para cruzar a rúa).

A partir dos 6 anos. O neno xa debería saber con bastante claridade que cousas pode facer e cales non. De feito, un menor desta idade que teña aprendido a obedecer non terá ningún problema para adaptarse ás normas do colexio. Pero ai do que non teña coñecido os límites ata ese momento! Con toda probabilidade comezará a educación primaria con conflitos e visitas frecuentes ao xefe de estudos.

Entre 9 e 12 anos. Ese mesmo neno ao que os seus pais nunca puxeron límites só estudará cando lle praza, retará aos seus pais constantemente e aínda non será capaz de respectar aos demais. Pola contra, o que desde a infancia tivera uns límites definidos non terá especiais problemas de conduta e irá combinando os intereses propios cos dos seus pais. Porque a negociación das normas si é algo típico desta idade.

Na adolescencia. Poden aparecer os comportamentos de rebeldía, o desafío á autoridade ou o cuestionamento das normas como parte do proceso natural de procura da propia identidade. Deixou de ser neno, pero aínda non é adulto, e o grupo de iguais ten unha grande influencia sobre el. Pero os primeiros e máis importantes educadores seguen sendo os pais, que deben incidir en que asuman as consecuencias da súa conduta, acepten as frustracións e autocontrolen os seus impulsos. Tamén na adolescencia hai que facer un esforzo por manter uns límites educativos (aínda que claro que custa máis!, xa non é un dócil…). Só así se converterá en adulto responsable e feliz.

Non é non

Recollemos as diferenzas entre establecer ou non un estilo educativo baseado no cumprimento dunhas normas básicas ou con ausencia delas:

LÍMITES BRANDOS OU AUSENCIA DE NORMAS

  • Como son?
    • As normas non están claras: ás veces cambian.
    • Envíanse dobres mensaxes: si, pero non.
    • O incumprimento de normas non ten consecuencias (ou si, depende do día).
    • Ás veces cóntanse mentiras para lograr a conduta desexada.
    • Hai moitas ameazas e berros, pero ao final os castigos levántanse.
    • Dise a todo que si.
  • Que provocan?
    • Desobediencia.
    • Loita de poder («eu teño o mesmo dereito que ti»).
    • Falta de respecto.
    • Traspásanse os límites.
  • Que ensinan? Os nenos pensan:
    • Non significa si ou talvez.
    • En realidade os meus pais non esperan que cumpra as normas.
    • As normas non son para min.
    • Os adultos son os responsables dos meus actos.
    • Os meus pais non son consecuentes co que predican.

LÍMITES FIRMES, NORMAS CLARAS

  • Como son?
    • Hai indicacións claras e directas cara a condutas concretas.
    • Esíxese obediencia.
    • Outórgase responsabilidade.
    • Infórmase con claridade das consecuencias.
    • As palabras apóianse na acción (se se prometeu un premio ou un castigo, cúmprese).
  • Que provocan?
    • Cooperación.
    • Comprensión e cumprimento das normas.
    • Respecto mutuo.
  • Que ensinan? Os nenos pensan:
    • Non significa non.
    • Os meus pais esperan e esíxenme que cumpra as normas.
    • Son responsable dos meus actos.
    • Os adultos son consecuentes co que establecen.

escuela de familias 

? TEMA DO MES: Disciplina positiva.

 

? ETAPA: Infancia e adolescencia.

 

? A FRASE: «Axúdame a facelo por min mesmo» (María Montessori).

 

? ALGUNHAS CLAVES: Establecer poucas regras, pero claras e concisas.

 

? COMPORTAMENTOS QUE SE DEBEN EVITAR: Pensar que na adolescencia xa non precisan normas nin supervisión porque son xa maiores e responsables.

 

? PARA SABER MÁIS: «La importancia de los límites y la autoridad positiva», documento elaborado pola Asociación Profesional de Orientadores de Castela-A Mancha (Apoclam), para a súa sección web Educación en Familia: https://bit.ly/2HBoKh4

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
19 votos
Comentarios

Mamá, papá: necesito límites!