Lembranza dun galeguista de acción

FUGAS

SIRO LOPEZ

O 26 de novembro cúmprense dez anos da morte de Fernández del Riego

22 nov 2020 . Actualizado a las 22:11 h.

Pasaron xa dez anos dende que nos deixou Francisco Fernández del Riego. A súa vida cruza todo o século XX e é un referente de compromiso coa causa de nós. Aquel 26 de novembro do 2010 don Paco atopábase esgotado despois de noventa e sete anos. Só nos últimos meses minguara a súa actividade. Ata entón mantiña unha cita semanal nas páxinas de La Voz de Galicia e acudía ao seu despacho na Casa Galega da Cultura para dirixir, con dedicación extrema, a Fundación Penzol dende que se inaugurara en 1963. Naqueles últimos días seguía a valerse da súa lupa de gran aumento para ler o xornal e das tesoiras para recortar aquelas novas que tiñan que ver coa cultura e a lingua galegas. Cando xa non era quen, amoreaba os xornais e as visitas faciamos ese labor guiadas polas súas indicacións, sempre repetía o importante que era aforrarlles aos investigadores horas de hemeroteca ao poderen consultar no seu arquivo as noticias xa seleccionadas dende había máis de seis décadas.

Nacera en Lourenzá. Dende o balcón do concello con 18 anos izou a bandeira galega e dirixiuse á veciñanza sabedor de que quizais ninguén o entendería. Aquel mozo formaba parte dunha minoría nacionalista que ía a contracorrente, pero era moi consciente da necesidade de divulgación das ideas coas que mudar Galicia.

O que logrou de Cunqueiro

En Compostela compaxinou os estudos de Dereito e Filosofía e Letras coa actividade política: foi secretario xeral da Federación das Mocedades Galeguistas, participou na redacción do Estatuto de Autonomía e interveu en mitins a carón de Castelao, Suárez Picallo ou Ánxel Casal. En canto se produciu a sublevación fascista, buscou acubillo na casa duns amigos. No seu recordo sempre estaban aquelas leiteiras que sentía falar mentres permanecía agochado e que se laiaban dos desaparecidos ou dos cuneteados. Entendeu entón que só o uniforme o podía salvar e alistouse á fronte. Certo é que lle salvou a vida, pero nada borraba o seu pasado nacionalista e foi inhabilitado para impartir docencia, truncando a súa carreira como profesor na universidade, onde impartía Dereito Civil.