A outra emigración a América

Xavier Alcalá escribiu multitude de páxinas que reparan neses fíos ás veces visibles, e outras non tanto, que unen Galicia e Arxentina. Con The making of, dalgún xeito, o autor axusta contas con dous elementos innovadores


O primeiro céntrase, precisa e significativamente, no como se fixo ou no así se fixo, destacado no propio título do libro, e que se focaliza como advertencia prioritaria. Esta orientación achega a proposta a unha sorte de non ficción que engloba o relato do proceso de esculca e investigación que un enxeñeiro leva a cabo tras recibir a petición, por parte dun compañeiro de traballo, de que investigue a morte do seu avó na Patagonia. O espello deste proceso será o que nos leve, nun tempo próximo a nós, á investigación que o enxeñeiro vai realizando coa axuda de personaxes claves como Cholo Rei -un «sabuxo patagónico»- ou o vasco Koldo, e grazas, asemade, aos resultados que obtén das diversas visitas que el mesmo realiza á Arxentina.

O outro eixe que ocupa a novela é a recreación que se constrúe en base ao que se foi compilando e coñecendo a través de fontes orais ou documentos policiais e xudiciais.

Todo por xunto é o que dalgún xeito se ofrece noutra novela que encerra The making of e centrada na vida dun personaxe -Alfredo Mosquera, o Coghomelo, o Petiso Forzudo ou Gayego Mosca, que a todos estes nomes responde-, que protagoniza unha historia relatada con forza e verosimilitude para revelar as peripecias deste emigrante que non simboliza o éxito senón un fracaso, mais un fracaso tan cheo de matices como os que ten a súa propia personalidade.

Resulta difícil empatizar coa figura do protagonista, a non ser pola relación de amizade que mantén con outro emigrante chamado Jesús Pedreira, e talvez non sexa xustamente ese o obxectivo da novela senón, como dixen antes, evidenciar que na emigración galega á Arxentina se deron casos como o que aquí se recrea, isto é, casos nos que o individuo, carente de ética, se extravía no uso de todo tipo de violencias e nos negocios clandestinos.

A carón desa biografía corren, claro é, ríos paralelos que verten augas nas dimensións da emigración galega que chega a unha cidade de latas e vento como é Comodoro Rivadavia, ao universo do activísimo sindicalismo ou á sorprendente presenza dos nazis na Patagonia.

Por todo isto, e máis razóns, creo que é unha novela que cómpre coñecer. 

Xavier Alcalá: «Na actualidade, o drama de Galicia é que a diáspora aínda non acabou»

borja casal/ x. f.

O novelista conta unha historia que pon ao descuberto unha cara menos coñecida da emigración galega

O escritor Xavier Alcalá presenta hoxe a súa última novela na Feira do Libro da Coruña, ás 20.30 horas. Publicada pola editorial Galaxia, The making of conta a historia dun escritor que, grazas a un xornalista galego coñecido como Cholo, indaga na vida de Alfredo Mosquera, o Coghomelo, un emigrante galego chegado a Arxentina nos anos 30 que colaborou cos nazis durante a Segunda Guerra Mundial.

-Na súa obra xa ten tomado Arxentina como espazo literario. Por que regresar de novo?

-Para min existe un atractivo vivencial. Pasei moito tempo noutros sitios como Bruxelas, pero non me chegaron da mesma forma que Arxentina. As Américas en xeral, e as inmensidades do Brasil e da Arxentina en particular, lévanme a que non poida parar de buscar ambientacións. A enormidade deses territorios vastos e baleiros xa me arrastra. Esta é unha novela que debía ter escrito hai bastantes anos, pero polo medio se me meteron outras historias. Non é que eu volvese á Arxentina, todo isto xa viña de atrás. Teño unha relación persoal e familiar co país que me facilita moito as cousas.

Seguir leyendo

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

A outra emigración a América