XOSÉ CARLOS CANEIRO, escritor
21 oct 2000 . Actualizado a las 07:00 h.Observo a túa imaxe de virxe gótica, impoluta, completando a pantalla tumefacta do televisor. E non me conteño. Achego os meus labios aos teus e constato, entre bicos e caricias, a piedade toda dos astros. Ana Rosa, amor, aquí estou. Paladín da túa honra disposto a baterme en duelo con calquera destes que te minorizan e vilipendian. Cariño, a culpa non é túa. O mundo é o culpable. O mundo literario, digo. Esta corte dos milagres onde a literatura deixou de ter valor por si mesma. Valen os rostros, as declaracións públicas, as poses e imaxes e cosméticas, as simpatías e antipatías dos autores, os afectos e desafectos, as grandes empresas que editan, distribúen, enaltecen, celebran, glorifican («ellas se lo guisan y ellas se lo comen»). Os gardiáns da moral, da súa moral, morden as túas carnes de virxe gótica. Ana Rosa, amor. Parece que ninguén sabía que os negros existen, que en España hai algún premio outorgado un ano antes do seu fallo, que os amigos dos amigos falan ben dos amigos, que a honestidade e o rigor e o decoro son virtudes en decadencia, que agroman obras mestras con indómito hábito. Parece que era necesario o plaxiario escándalo, tan banal como o teu programa marujero de televisión, para que se acordasen da literatura. Esa sen carné de identidade e que permanece, heroica. A literatura que espera ou crece por si mesma, solitaria e libre, sen envoltorio, sen data de caducidade, perenne. A literatura que construíu os grandes imperios editoriais e que hoxe resiste, muda, entre o griterío da fama e dos seus efémeros rumores. A literatura non está do teu lado, Ana Rosa, igual que non está do lado do ruído e da ostentación: o éxito resulta eficaz para ir de visita. Residir no éxito é absurdo, imposible, tedioso, destructivo. Aos escritores de raza, esas cousas dúranlles un par de días. Despois regresan ás notas, aos libros, á máquina que colecciona proezas, fracasos, músicas: as súas obras, e non as súas figuras, son o que realmente importa. ¿Ti les novelas? As boas, independentemente de quen as escriba, quedan gravadas para sempre no teu corazón. Porque a literatura lévase na carne ou non se leva. Forma parte de ti, respiras por ela e para ela. É a túa amante, o inimigo, o sol que acende as lámpadas todas da túa noite e, en ocasións, a ferida que non deixa de mancar a túa pel, os dedos tantas horas golpeando teclas, unha tras outra, teclas. O teu plaxio a min non me alarma (moitas veces o mundo literario é, en si mesmo, un plaxio tamén). E a súa ruindade non resulta maior que a daqueles que critican ou xulgan por amizade ou animadversión, que a dos que fallan premios literarios sen ter en conta a literatura, que a dos que converteron a arte nun producto de deseño. Ana Rosa, amor, observo a túa imaxe de virxe gótica mentres escribo. Tan amable, tan melodiosa, tan correcta, tan inocua: un rostro. Nada máis, cariño, nada máis.