A monumental estrutura narrativa de O nome da rosa alicerza na ficción dun bibliómano. De feito, a introdución do libro, baixo o rótulo «Naturalmente, un manuscrito», evidencia o radical amor librorum de Umberto Eco e a súa extraordinaria capacidade para montar unha historia engaiolante sobre un pretendido manuscrito de mediados do século XIV, recuperado no século XVII e traducido a francés en 1842. Desde Cervantes a Potocki, o recurso literario que en narratoloxía se coñece como fenomenicidade, é dicir, a xustificación do propio relato nun documento, manuscrito…, establece perante o lector unha suxestiva dicotomía entre o autor real e outro figurado, na que aquel devén o mero cronista dun texto alleo. Pero, no caso da gran novela de Eco, o artificio vai máis alá pois toda a trama «policíaca» xira en torno a unha obra inexistente, da que existen vagas noticias pero que o relato resucita en forma de códice real, un libro polo que os monxes, adoecidos da perigosa luxuria do saber, matan e morren: o segundo libro da Poética de Aristóteles, consagrado á comedia.
O malditismo dos libros é algo moi especial: a vesania de Erszébet Báthory ou a perversidade de Gilles de Rais morreron con eles pero os libros, mesmo os que dan conta da súa maldade, perduran e sobreviven, interrogando e provocando unha xeración tras xeración ao longo dos séculos. Resulta, ao cabo, indiferente que o Necronomicon do árabe louco Abdul Alhazred non fose nunca escrito nin que nunca existise o seu autor. Con el, Lovecraft deixou para a posteridade un ronsel de indeleble fascinación. Sabía vostede que é enorme o número de persoas que o solicita nas bibliotecas ou busca edicións en Internet? Para a ortodoxia católica do hipócrita Jorge de Burgos, o segundo libro da Poética nunca foi escrito pois Deus non quere que se consagre a banalidade. Tal vez Deus, en efecto, puidera ter, para certas ocasións, un plan B. O 18 de xullo de 1925 saía do prelo en Múnic un libro que en vida do seu autor vendeu centos de milleiros de exemplares e que cen anos despois segue sendo unha biblia do odio e o fanatismo, venerada por unha infinita lexión de antropomorfos. Mágoa que, como a ignota obra de Aristóteles, tamén Mein Kampf, de Adolf Hitler, non sexa o eco fugaz dunha obra nunca escrita.