Soñar con Rulfo

CULTURA

Juan Rulfo.
Juan Rulfo. AS

26 jun 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

Un non controla os seus soños, e eu admiraba tanto ó escritor mexicano Juan Rulfo que acabei por soñar que o entrevistaba un día, ó anoitecer, nun hotel madrileño que leva o nome dunha capital europea. Ocorreu isto cando eu era delegado xeral da Axencia Efe en Galicia e vivía en Santiago de Compostela (anos 1979-1982). De feito, eu lera o día antes de ter este soño que Rulfo estaba en Madrid e que ía dar unha roda de prensa na rotonda central dun céntrico hotel, moi preto das Cortes, como así foi.

Non coñecín a Rulfo ata unha cita posterior, cando xa eu regresara a Madrid. Por fin puiden escoitar os seus silencios e as súas frases lentas, breves e precisas. Rulfo era, xa desde había tempo, o autor incomparable de obras como Pedro Páramo e El llano en llamas, verdadeiras cumes literarias. Pero sobre todo era o «amo dos seus silencios», que se estiraban no sosego, como se xa todo estivera dito e todas as preguntas respondidas.

Curiosamente, Rulfo tiña unha magnífica relación co uruguaio Juan Carlos Onetti, exiliado en Madrid e dono tamén de longos silencios, e con Camilo José Cela, que admiraba a obra curta, esixente e precisa do mexicano, pero que, curiosamente, nunca amosou ningunha especial estima pola figura e pola gran literatura do uruguaio.