«Aquelas tribos da miña adolescencia foron perdendo importancia para dar paso a unha colectividade máis compacta, á cal viñeron a sumarse persoas doutras terras, para convivir todos xuntos e traballar por un futuro sempre a mellor»
05 mar 2017 . Actualizado a las 05:00 h.Por casualidades da vida, fuxindo de cuestións embrionarias, o meu punto de partida sitúase na Ría, posto que ás 12 da mañá dun día de San Xosé vin a este mundo nunha casa que lindaba por un lado coa Praza, naquel momento chamada do Xeneralísimo e hoxe da Constitución, e por outro coa ribeira, ou tamén chamada A Seca. Unha ría que para todos os que nacemos en Cee, antes da década dos 70 do século pasado, ocupa un lugar primordial na nosa memoria. Unha ría que como ben deixou escrito Baldomero Cores «parecía ós nosos ollos un océano bruante, cando subía, pero que, cando devalaba, sobre as areas húmidas da Seca, renacían humildes ríos e regatos, para formar unha efémera, sorprendente e misteriosa Mesopotamia».
Dada a situación xeográfica do meu lugar de nacemento iniciei a miña aventura existencial formando parte dunha comunidade que por aquel entón estaba formada por unha serie de tribos ben definidas, tales como a de Camiños Chans, Armada, Casas Baratas, Lagarteira, Fenlla ou a miña propia que era a da Praza, que xunto coas das outras parroquias e lugares, compoñían o que para nós era unha inmensidade, Cee. Ese vínculo común que era a Vila, era o que unía aos individuos das diferentes tribos nas vivencias e historias cotiás, e todos xuntos e en moitas ocasións sumándose os membros dos pobos veciños, ía transcorrendo a miña infancia, mocidade e xuventude. Idades vividas nestas terras illadas desde sempre, illamento que serviu para que a xente dos diferentes pobos deste litoral, que alguén denominou Costa da Morte e outros Costa da Vida, arroupáranse entre si para convivir como mellor puideron. Pobos como Corcubión, Dumbría, Carnota, Fisterra, Muxía, Camariñas, Vimianzo… son os que deron e dan sentido á propia existencia de Cee, pois dificilmente entenderíase Cee sen eles.
Nesa apaixonante viaxe polos recordos de idades pasadas, veñen á miña memoria infinidade de vivencias persoais e colectivas, divertidas unhas e outras non tanto, porque na vida de todo hai; e que por limitación de espazo non é o momento de mencionalas. Tampouco teño intención de mencionar neste artigo a ninguén daquelas tribos pasadas nin do tempo presente, porque foron moitas as persoas que compartiron e comparten comigo esta existencia que me tocou vivir.
Na innumerable lista de coñecidos e non tan coñecidos, houbo e hai de todo como en botica, bos e malos amigos, ao igual que estudantes e profesores, arrevesados algúns, leais e agradecidos outros, pero todos deixaron pegada no meu interior e axudaron a forxar dunha maneira ou outra a miña identidade.
Soltar amarras
Nese camiñar a través da senda do tempo que é a vida houbo un momento en que tiven que soltar amarras e andar por outras terras desde a que non se albiscaba no horizonte ni o Olimpo Celta nin o Faro de Fisterra, pero por moi lonxe que un estivese había tres luceiros que todo ceense nunca deixa que se apaguen, como son a Virxe da Xunqueira, Domingo Antonio de Andrade e Fernando Blanco de Lema e Suárez Prieto. Estou ben seguro de que eses tres luceiros teñen unha boa participación, no caso dos nacidos en Cee, nese concepto tan galego, como é o da morriña. A dicir verdade, esa viaxe durou pouco, xa que por casualidades da vida, fuxindo das listas do paro, retornei á Vila, e meu punto de chegada volvía a situarse na Ría.
A Ría agora é Recheo, e onde antes nadaba hoxe camiño, todo cambia, debe ser lei de vida; trocaron as pesetas polos euros, o bolígrafo polo teclado do ordenador, a EXB pola ESO... Pero hai un vello refrán que di, o que o mar dá, o mar o quita.
Cando me dirixo a esa especie de faro cultural que emerxe das areas húmidas da Seca que é a Casa da Cultura, unha marea de recordos da miña infancia veñen á miña memoria, onde xogabamos aos piratas e apañabamos berberechos ou navallas, agora a xente vai a pagar os seus impostos, facer as súas compras, a ler, aprender música ou a botar un baile os días da festa, e por se iso non abondase, agora a flor de auga, organízase e planificase a vida local desde a Casa do Concello, e nácese, cúrase e mórrese, no hospital.
Nese edificio cultural é onde traballo como encargado do coidado, organización e funcionamento da biblioteca e como gardián deses libros que centos de historias nos poden facer vivir, teño que estar vixiante, xa que ás veces por arte de maxia, convértense en barcas e van a necesitar dos lectores para avanzar páxina a páxina cara ás Lobeiras.
Aquelas tribos da miña adolescencia foron perdendo importancia para dar paso a unha colectividade máis compacta, á cal viñeron a sumarse persoas doutras terras, para convivir todos xuntos e traballar por un futuro sempre a mellor, pero coñecedoras de que as xeracións pasadas foron as que fixeron posible o pobo presente, para ben ou para mal, conforme quen o mire ou cando o mire.
Desde ese o noso ceíño, tal como suspiraba Francisco Mayán polo seu pobo, e superando calquera tentación localista, non estaría de máis deixarnos guiar polo principio de ceensidade que Baldomero Cores definiu como, «aquela idea na que todos deberiamos implicarnos, máis aló de diferenzas e puntos de vista dispares. Cumprindo sempre coa máxima de hoxe por ti, mañá por min».
«A Ría é o Recheo, onde antes nadaba hoxe camiño, todo cambia, debe ser lei de vida»