Agora que tanto se fala de reciclar, e non reciclan máis que catro de cada rueiro como moito, e iso tendo contedores de todas as cores. De neno, daquela si se reciclaba de verdade. E sen contedores nin leis ambientais.
O contedor era a cañeira diante da casa ou preto do cortello e, moitas veces, baixo as escaleiras do propio lar. E todo sobrante, case non sobraba nada, era para a encaldada do bacoriño e as galiñas, velaí logo, como todo, todiño, era aproveitado.
As espiñas e as tripas de farros, bicudas e barbadas, para o gato grande; os pequenos, nin achegarse. Ata as planas das patacas, senón se facían cachelos, tamén na encaldada, así como a auga do guiso mesturada con salvado do trigo. Do de comer, xa maldito un quedaba ren, o prato non facía falla lavalo. Pero ao que ía, ós ouriñais da noite, todiños para a cañeira. E durante o día, baixar os pantalóns ou erguer as saias en directo na cañeira. E vaia esterco!
Así as cousas, meus, que vamos de mal en peor. Porque antes xa non había iogures en cacharriño de plástico, nin os brikes do leite, nin os envases do aceite, nin o viño en cartóns. Isto parece unha brikolandia. Pero non ten culpa o plástico, que todo adianto moderno é bo. A culpa é nosa. E así nos irá indo de agora en diante. Imos acabar plastificados.
Na casa do avós, en Froxán, o balde das vacas estaba todo o día funcionando. Nel, xa se lavaba a louza e facía de lavavaixelas, e os prebes ían facendo boa encaldada cunhas verzas moitas veces xa rescaldadas coa auga do pote sempre quente.
Mais velaí a multifunción do balde. Facía tamén de bañeira de baño, ou sexa, de chacusi, pero sen billas. Pillábanse as dúas caínzas do carro, e en col do esterco da corte, o balde cheo con auga morna do quentador natural do pote. Logo o calor natural das vacas, xa facía de estufa, e sen consumir un céntimo. A ferrada da auga, facía de ducha, e se caía auga por fóra, non facía falla fregona. Facía esterco.
Se querías ambientar o chacusi balde, veña herbas de fiúncho ou chuchameles. Aquilo recendía o mesmiño que a Cleopatra bañándose en leite de burra e herbas ulideiras. «Véighana os demos que sei que foi boecha», contaban os vellos. Ou sexa, e Deus me perdoe, nada novo hai baixo o sol, amigos. E falamos de que saíu un novo invento que anuncia o televexo. Nada, meus, o dito, que xa os avós estaban de volta da misa e sen tantas parsimonias.
Así que imos de mal en peor, porque aínda que os contedores tamén son de plástico, se están ben limpos e desinfectados son os mellores. Pero cando vemos como se envorca o barreñón da semana ao picho carneiro sen ningún envase, e sen mirar se é o verde ou o amarelo, mal vamos. E de malvas falamos agora, pero malvas de olor, dicían nosas nais, ou sexa, de ulir a natureza de seu.
Así que, meus, como adoito dicir, queira Deus non volvamos a ter de chacusi o balde sobre os caínzos e a cañeira recollendo o picho do vertedoiro. Pero, que tódolos males sexan eses.