Vivimos fascinados pola intelixencia artificial. A súa capacidade medra rápido e xa redacta, analiza, traduce e crea imaxes en segundos. Todo indica que transformará a sociedade nas próximas décadas. Mais en Galicia a pregunta non debería ser só que poderá facer a intelixencia artificial, senón que coñecementos humanos seremos capaces de conservar.
A nosa terra afronta un reto demográfico sen precedentes. Miles de profesionais especializados chegarán á xubilación antes de 2040: canteiros, carpinteiros, mariñeiros, mecánicos, electricistas ou albaneis. Moitos deles posúen saberes transmitidos durante xeracións, ligados ao territorio e á paisaxe que conforman a identidade galega.
A intelixencia artificial poderá documentar estes coñecementos, crear arquivos dixitais, reconstruír edificios históricos ou analizar grandes volumes de información. Pero non poderá substituír a experiencia de quen sabe traballar a pedra, reparar unha embarcación tradicional ou levantar un muro en seco. Pode almacenar información, mais non a destreza adquirida tras anos de práctica.
Paradoxalmente, nun mundo cada vez máis dixital, os oficios poden adquirir un valor renovado. Galicia posúe un inmenso patrimonio que necesitará persoas capaces de conservalo. Non abondará con formar expertos en tecnoloxía; tamén será preciso formar quen saiba manter igrexas, hórreos, muíños e outras construcións.
O verdadeiro desafío non será escoller entre intelixencia artificial e coñecemento humano, senón conseguir que ambos colaboren para que a modernidade non implique a perda da memoria colectiva.